شعله هاي سرد (بررسی حسادت در قرآن و حدیث) - سروش، محمد علی - الصفحة ١٢٤

عوامل مذكور بكوشد، يا اين كه بنشيند و با تقويت بيمارى حسادت، خود را تضعيف كند و آن ناشايستگان را تقويت نمايد . حسادت، نوعى بيمارى است كه نه تنها موجب كار مثبتى نمى شود و هيچ دردى را درمان نمى كند، بلكه اصل « صيانت ذات » را نابود مى سازد و موجب مى گردد كه حسود، همه عمر را با يك شخصيت « منِ » مختل شده در زجر و شكنجه به سر ببرد. با اين مقدّمه نسبتاً طولانى روشن شد كه نعمت هايى كه نصيب افراد مى شوند، انواعى دارند و از راه هاى متفاوتى حاصل مى گردند . و در نتيجه ، حسادت نيز انواع مختلفى پيدا مى كند، كه به تفصيل ذكر شدند و روش هاى شناختى براى درمان آنها نيز ارائه گرديد. محورى ترين كار در درمان حسد، تقويت شناخت است. امام كاظم عليه السلام مى فرمايد: مَنْ أرادَ الْغِنى بِلا مالٍ وَ راحَةَ الْقَلْبِ مِنَ الْحَسَدِ وَ السَّلامَةَ فِى الدّينِ ، فَلْيَتَضَرَّعْ إِلَى اللّه ِ عز و جل فى مَسْأَلَتِهِ بَأَنْ يُكَمِّلَ عَقْلَهُ . فَمَنْ عَمَلَ ، قَنِعَ بِما يَكْفيهِ وَ مَنْ قَنِعَ بِما يَكْفيهِ ، اِسْتَغْنى وَ مَنْ لَمْ يَقْنَعْ بِما يَكْفيهِ ، لَمْ يُدْرِكِ الْغِنى أَبَدَا . [١] هر كس كه بى نيازىِ بدون مال، راحتى قلب از حسد، و سلامت در دين را خواستار است ، بايد متضرّعانه از خداوند بخواهد كه عقل وى را كامل كند؛ زيرا كسى كه عاقل باشد، به آنچه كفايتش مى كند، قناعت مى نمايد و كسى كه قانع بود، بى نياز مى شود. در غير اين صورت ، بى نيازى را هرگز درك نخواهد كرد. بنا بر اين، توجّه به گستردگى و فراوانى نعمت هاى الهى، توجّه به كامل نبودن امكانات مادّى، و نيز توجّه به موقعيت و امكانات موجود مى تواند در تقويت عقل و شناخت حسود كارساز بوده، وى را از دام حسد برهاند. نيز چنانچه شناخت ماهيت حسد و علّت و پيامدهاى منفى آن به روشنى براى حسود بازگو شود، وى قادر خواهد بود بهتر آن را مهار كند و خود را تغيير دهد. در ادامه، برخى از سؤالاتى كه مى توانند شخص حسود را به تفكّر درباره خويش