فرد بايد در مقام عمل، نه تنها به خواسته هاى نفْسانى خود اعتنا نكند، بلكه خلاف آنها را انجام دهد. مثلاً اگر دلش مى خواهد از كسى بدگويى كند، بايد زبانش را كنترل نمايد؛ بلكه به مدح او بپردازد . يا اگر مى خواهد به كسى زيانى برساند، بايد خود را از اين قصد منصرف كند و از هر گونه احسان به او خوددارى نورزد. يا اگر در فكر تنزّل مقام رفيقش است، در ترفيع او بكوشد و كار همه را حمل بر صحّت كند. پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى فرمايد : إِذا حَسَدْتُمْ فَلا تَبْغُوا . [١] هنگامى كه رشك مى بريد، ظلم نكنيد. و در جاى ديگر مى فرمايد: كُلُّ بَنى آدَمَ حَسُودٌ ، لا يَضُرُّ حاسِدا حَسَدُهُ ما لَمْ يَتَكَلَّمْ بِاللِّسانِ أَوْ يَعْمَلْ بِالْيَدِ . [٢] هر بنى آدمى حسود است. [در عين حال] ، اگر طبق حسد تكلّم نكند و با جوارحش عملى را مرتكب نشود، حسدش به او ضررى نمى رساند. امام صادق عليه السلام مى فرمايد: ثَلاثَةُ لَمْ يَنْجُ نَبىٌّ فَمَنْ دُونَهُ : التَّفَكُّرُ فِى الْوَسْوَسَة فِى الْخَلْقِ وَ الطّيرَةُ وَ الْحَسَدُ ، إلاّ أَنَّ الْمُؤْمِنَ لا يَسْتَعْمِلُ حَسَدَهُ . [٣] سه چيز است كه نبى و كمتر از نبى، از آن نجات نمى يابد: تفكّر درباره وسوسه در خلق، فال بد زدن، و حسد، جز اين كه مؤمن طبق حسدش عمل نمى كند .

روش هاى عاطفى

ايجاد رابطه عاطفى مثبت بين خود و فرد مورد حسادت، زمينه را براى برطرف شدن حسادت و از بين رفتن آثار روانى نامطلوب آن فراهم مى كند. اين، روشى است كه

[١] الجامع الصغير ، ج ١ ، ص ١١٥ ، ح ٧٤٧ .[٢] تحف العقول ، ص ٤١ ؛ الجامع الصغير ، ج ٢ ، ص ٢٧٨ ، ح ٦٢٩١ .[٣] الكافى ، ج ٨ ، ص ١٠٨ ، ح ٨٦ .