شعله هاي سرد (بررسی حسادت در قرآن و حدیث)

شعله هاي سرد (بررسی حسادت در قرآن و حدیث) - سروش، محمد علی - الصفحة ٣٩

از آن جا كه حسود به جاى كوشش در جهت رشد و كمال خويش، تمام نيروها و فرصت هاى خويش را صرف خودخورى و نابودى استعدادهاى خود مى نمايد، خويشتن را شخصى مال باخته و غارت زده ارزيابى مى كند، كه اين نيز به نوبه خود، موجب حسرت زدگى وى مى شود. از طرفى، چون حسود از شخصيتى سالم برخوردار نيست، پاسخ هايى غلط به اين واكنش عاطفى مى دهد كه همانا افزايش گناه را به همراه دارد. به همين جهت امام على عليه السلام مى فرمايد: الْحَسُودُ كَثيرُ الْحَسَراتِ مُتَضاعفُ السَّيِّئاتِ . [١] حسود ، زياد حسرت مى خورد و گناهان خود را افزايش مى دهد. نيز چون حسود از عزّت نفْسِ پايينى برخوردار است و ارزش چندانى براى خود قائل نيست، دچار بيمارى خودكم بينى است. امام على عليه السلام مى فرمايد: الْحَسَدُ دَأْبُ السُّفَّلِ وَ أعداءِ الدُّوَلِ. [٢] حسد، روش انسان هاى فرومايه و [روش] دشمنان دولت هاست. نيز مى فرمايد: مَنْ هانَتْ عَلَيْهِ نَفْسُهُ ، كَبُرَتِ ، الدُّنْيا فى عَيْنِه. [٣] كسى كه نفْسش در نزدش خوار شد، دنيا در چشمانش بزرگ خواهد شد. چنين كسى تمام همّ و غمش، دنيا و پول و ثروت و مادّيات است. بنا بر اين، هنگامى كه احساس از دست دادن چنين مطلوب هايى را مى كند، دچار حسرت هاى بزرگ مى شود. امام على عليه السلام مى فرمايد: مَنْ كانَتِ الدُّنْيا هِمَّتُهُ، اِشْتَدَّتْ حَسْرَتُها عِنْدَ فَراقِها. [٤] كسى كه دنيا همّت او شد، حسرت دنيا هنگام جدايى با آن، شدّت خواهد يافت.


[١] غرر الحكم، ح ١٥٢٠ .[٢] همان ، ح ١٤٧٢ .[٣] جامع الأخبار، فصل ٦٦ .[٤] كتاب من لا يحضره الفقيه، ج ٤، ص ٣٨٢ ؛ الأمالى ، ص ٤٢٢ ؛ مستدرك الوسائل، ج ١٢، ص ١٥٢.