گروهى تصوّر مى كنند كه صفاتى همانند حسادت ، جزو ابعاد فطرى و غريزى انسان هستند و از اين رو ، همه افراد را در بر مى گيرند ، چنان كه از بعضى احاديث هم مى توان شاهد آورد [١] كه هيچ انسانى از حسد مصون نيست [٢] . البته خداى متعال ، مؤمن را تا وقتى كه حسد خويش را اظهار ننموده و به انگيزه آن، مرتكب كارى نشده و عملاً تجاوزى نكرده باشد، مؤاخذه نمى كند. از ابو عبد اللّه عليه السلام روايت شده است كه: ثَلاثَةٌ لَمْ يَنْجُ مِنْها نَبىٌّ فَمَنْ دُونَهُ : التَّفَكُرُ فِى الْوَسْوَسَةِ فِى الْخَلْقِ والطّيَرَةُ وَالْحَسَدُ ، إلاّ أَنَّ الْمُؤْمِنَ لا يَسْتَعْمِلُ حَسَدَهُ . [٣] سه چيز است كه هيچ پيامبر و پايين تر از اويى از آن رهايى نيافتند : انديشيدن براى وسوسه كردن مردم، و فال بد زدن، و حسد ورزيدن، جز آن كه مؤمن به حسد خود، كار نمى كند. بعضى ديگر بر اين باورند كه گروهى از انسان ها و نه همه آنها، داراى صفت حسد هستند. اينان در تأييد سخن خود ، به اين حقيقت استشهاد مى نمايند كه اين حالت، از همان ابتدا در كودكان وجود دارد و در رفتار آنها ظهور و بروز مى كند تا آن جا كه حتّى كودكان شيرخوار نيز احساس حسادت دارند. پس نمى توان گفت كه اين گونه صفات، از راه تربيت نادرست اجتماعى در آنها به وجود آمده و عامل خارجى دارند. [٤] استاد مصباح يزدى در كتاب اخلاق در قرآن مى گويد:

[١] رسول اكرم صلى الله عليه و آله مى فرمايد : « كُلُّ بَنى آدَمَ حَسُودٌ ، لا يَضُرُّ حاسِدَا حَسَدُهُ ما لَمْ يَتَكَلَّمْ بِاللِّسانِ اَوْ يَعْمَلْ بِالْيَدِ ؛ هر بنى آدمى حسود است . [ در عين حال ، ] اگر طبق حسد تكلّم نكند و با جوارحش عملى را مرتكب نشود ، حسدش به او ضررى نمى رساند » (الجامع الصغير ، ج ٢ ، ص ٢٧٨ ، ح ٦٢٩١) .[٢] رسول خدا صلى الله عليه و آله مى فرمايد: « ثَلاثٌ لا يَنْجُو مِنْهُنَّ أَحَدٌ: الظَّنُّ وَ الطِّيَرَةُ وَ الْحَسَدُ ؛ سه چيز است كه كسى از آنها نجات نمى يابد: ظن و فال بد و حسد ... » (المحجّة البيضاء، ج ٥ ، ص ٣٢٥؛ تحف العقول، ص ٣٢٠).[٣] الكافى ، ج ٨ ، ص ١٠٨ ، ح ٨٦ ؛ وسائل الشيعة، ج ١١ ، ص ٢٩٣ ، ح ٨ .[٤] اخلاق در قرآن ، ج ٣ ، ص ٢٣٤ .