امام على عليه السلام مى فرمايد: اَلْحاسِدُ يُظْهِرُ وُدَّهُ فى أَقْوالِهِ ، وَ يَخْفى بُغْضَهُ فى أَفْعالِهِ ، فَلَهُ اسْمُ الصَّديقِ وَ صِفَةُ الْعَدُوِّ . [١] حسود، دوستى خود را در سخنانش آشكار مى كند و دشمنى خود را در كردارش پنهان مى كند. اسمِ دوست را دارد؛ ولى ويژگى دشمن را داراست. دشمنى حسود، بسيار مرموز و پنهانى است و از همين رو، در سوره فلق، حسود در رديف شرارت شياطين وسوسه گر و مهاجمان شرورى كه پنهانى عمل مى كنند، قرار گرفته است. امام على عليه السلام مى فرمايد: شَرُّ الأَْعْداءِ أَبْعَدُهُمْ غَرَرا وَأَخْفاهُمْ مَكيدَةً . [٢] بدترينِ دشمنان، دست نيافتنى ترين و پنهانكارترين آنان در حيله گرى است. و در جاى ديگر مى فرمايد: كُنْ لِلْعَدُوِّ الْمُكاتِمِ أَشَدَّ حَذَرَا مِنْكَ لِلْعَدُوِّ الْمُبارِزِ . [٣] از دشمن پنهانكار، بيشتر از دشمن آشكار، بر حذر باش. در ابتداى همين فصل نيز توضيح داديم كه رفتار و گفتار حسدآميز فرد حسود، نفاق گونه و پنهانى است و به سختى مى توان به وجود آن پى برد.

٩. باور نكردن فضيلت ديگران

در حضور حسود، اگر فضيلت كسى گفته شود، وى يا آن فضيلت را انكار مى كند، يا آن را عادى جلوه مى دهد و يا اين كه به سرعت، عيوبى را براى او بيان مى كند تا فضيلت بازگو شده تحت الشعاع قرار بگيرد. سبْك سخن گفتن كفّار درباره پيامبران، نمونه اى بارز از اين نشانه است. در

[١] غرر الحكم، ح ٢١٠٥ .[٢] همان ، ح ٥٧٨١ .[٣] شرح نهج البلاغة، ج ٢٠، ص ٣١١، ح ٥٧٥ .