شعله هاي سرد (بررسی حسادت در قرآن و حدیث)

شعله هاي سرد (بررسی حسادت در قرآن و حدیث) - سروش، محمد علی - الصفحة ٥٤

توضيح، اين كه: حسود به علّت بى ظرفيتى، به مجرّد آن كه امتيازى را در خود مشاهده نمايد، گمان مى كند كه داراى مقام و مرتبه اى است. پس دچار خودبزرگ بينى افراطى مى گردد و اين، خود موجب مى شود كه چنين احساس كند كه همه امتيازات زندگى، حقّ مسلّم اوست و ديگران كوچك تر از اويند و لياقت امتيازات بالاتر يا حتّى مثل او را ندارند. در حقيقت، ضعف شناختى حسود به حدّى مى رسد كه نمى تواند بديهى ترين قضيّه را ـ كه عبارت است از وجود استعدادها و نيروها در ديگر انسان ها ـ بفهمد و آن را بپذيرد . حسود همچنين در شناخت قوانين بيرون از ذات خود و ارزيابى آنها دچار اشتباه مى شود و گمان مى كند كه آن دسته از قوانينى كه موجب بروز نبوغ و يا ديگر امتيازات در اشخاص ديگر گشته اند، همگى قوانينى نادرست اند و اين كه امتيازات، در اختيار او گذاشته نشده، حتماً به جهت خصومت و كينه اى بوده است كه در پشت قوانين نسبت به وى وجود داشته است. البتّه ريشه اين خطاى شناختى نيز، همان ضعف شناختى نوع اوّل است. يادآور مى شويم كه در بخش درمان شناختى حسد، كمى بيشتر در اين باره بحث مى كنيم و نيز راهكارهاى رهايى يافتن از شناخته ها و باورهاى نادرست و يا اصلاح آنها را در حدّ توان، ارائه مى نماييم.

سه . جنبه رفتارى حسادت

جلوه هاى رفتارى حسادت كه همان اثر عينى پديده حسد است، بسته به شدّت و ضعف حسادت و مقدار توانايى و طرز تفكّر حسود كه ناشى از تفاوت هاى فردى و ويژگى هاى شخصيتى است، متفاوت است. هر اندازه كه حسد، شديدتر و قدرت تفكّر حسود، قوى تر و مقدار توانايى حسود بر اقدامات خارجى، بيشتر باشد، بدون ترديد اقدامات عملى او در خارج، بنيان كن تر خواهند بود. به طور كلّى مى توان دامنه رفتارى حسادت را با توجّه به شدّت و ضعف حسادت