نيكى كردن در حقّ آن كه به ما بدى كرده ، [ حتّى ] دشمن را اصلاح مى كند. [١] چه بسا احسان به حسود، از شر و ضررهاى او مى كاهد ، هرچند حسد او را معالجه و كاملاً دفع نمى كند؛ زيرا هيچ گاه نمى توان حسود را راضى كرد؛ چرا كه رضايت او تنها با زوال نعمت به دست مى آيد. كُلُّ العَداوَةِ قَدْ تُرجى إِماتَتُها إلاّ عَداوةَ مَن عاداكَ مِن حَسَد . [٢] امام على عليه السلام مى فرمايد: عَذِّب حُسّادَكَ بِالإِْحْسانِ إلَيْهِمْ . [٣] حسودانت را با احسان به آنان، رنج بده. با احسان به حسودان، تنها مى توان مانع عملى كردن نيّت هاى پليدشان شد و از دشمنى آشكار آنان جلوگيرى كرد و اين، همان رهنمود قرآن كريم است كه: «ادْفَعْ بِالَّتِى هِىَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ. [٤] بدى را با بهترين روش، دفع كن [و پاسخ بدى را با نيكى بده] » .

٧. ترك مقابله به مثل

امام على عليه السلام مى فرمايد: إنَّ حَسَدَكَ أَخٌ مِنْ إخوانِكَ عَلى فَضيلَةٍ ظَهَرَتْ مِنْكَ فَسَعى فى مَكْرُوهِكَ فَلا تُقابِلْهُ بِمِثْلِ ما كافَحَكَ بِهِ ، فَتَعَذَّرَ نَفْسَهُ فِى الإِْساءَةِ إلَيْكَ ، وَ تَشْرَعَ لَهُ طَريقا إلى ما يُحِبُّهُ فيكَ ، لكِنِ اجْتَهِدْ فى التَّزَيُّدِ مِنْ تِلْكَ الْفَضيلَةِ الَّتى حَسَدَكَ عَلَيْها ، فَإِنَّكَ تَسودُهُ مِنْ

[١] ر . ك : غرر الحكم، ح ١٥١٧ : « اَلإصْطِلاحُ إلَى الْمُسىءِ يَسْتَصْلِحُ العَدُوَّ ؛ نيكى به بدكار ، دشمن را اصلاح مى كند » .[٢] إتحاف السادة المتّقين ، ج ٨ ، ص ٥٢ . معناى شعر، اين است: هر دشمنى اى، اميد از بين رفتنش هست، مگر دشمنىِ كسى كه از روى حسادت با تو دشمنى مى كند .[٣] شرح نهج البلاغة ، ج ٢٠ ، ص ٣١٧ ، ح ٦٤٤ .[٤] مؤمنون، آيه ٩٦ .