شعله هاي سرد (بررسی حسادت در قرآن و حدیث)

شعله هاي سرد (بررسی حسادت در قرآن و حدیث) - سروش، محمد علی - الصفحة ١٠٥

دوستانه، تحصيل ، و...) موفّق باشد . ممكن است آرزو داشته باشيم محقّقى توانا، نويسنده اى برجسته و همسر و پدرى موفّق باشيم؛ امّا بايد بدانيم موفّقيت در تمام اين زمينه ها همواره ميسّر نخواهد بود. از سوى ديگر، براى آن كه ناكامى در برخى از زمينه ها به ارزيابى مثبت ما از خويشتن لطمه نزند، بايد به طور گزينشى برخى ويژگى هاى خود را مورد توجّه قرار دهيم و برخى ديگر را ناديده بگيريم. مثلاً اگر در زندگى خانوادگى يا حرفه اى موفّق بوديم، ولى نتوانستيم در زمينه تحصيل ، توفيقى به دست آوريم، با خود خواهيم گفت: آنچه اهمّيت دارد، زندگى خانوادگى يا حرفه اى است و شكست در كنكور چندان اهمّيتى ندارد. از اين جا معلوم مى شود كه برخوردارى خودپنداره از جنبه هاى متنّوع، تا چه حد در ارزيابى مثبت افراد از خويشتن نقش دارد . چنين افرادى هنگام رو به رو شدن با حادثه اى منفى، با تمركز بر جنبه هاى مثبت زندگى، با مشكلِ به وجود آمده ، كنار مى آيند. همچنين از آن جا كه اين گونه افراد جنبه هاى مختلف ديدشان را نسبت به خود از هم تفكيك كرده اند، آسيبى كه براى جنبه اى از آن رخ مى دهد، به جنبه هاى ديگر سرايت نمى كند. مثلاً اگر چنين افرادى در راهيابى به دانشگاه كامياب نباشند، موفّقيت هاى ديگر زندگى خود را برجسته مى كنند و از اين راه، با شكست تحصيلى خود كنار مى آيند، ضمن اين كه شكست در اين زمينه، جنبه هاى ديگر زندگى آنان را تحت تأثير قرار نمى دهد. دو. راه ديگر براى حفظ حرمت خود، آن است كه فرد، بازخوردهاى مطلوب ديگران نسبت به خودش را صحيح و بازخوردهاى نامطلوب آنان را نادرست تلقّى كند. براى مثال ، دانش آموزى كه در امتحان نمره كم گرفته است، اعتبار سؤالاتى را كه بدون پاسخ گذاشته، زير سؤال مى برد؛ امّا كيفيت سؤالاتى را كه پاسخ صحيح به آنها داده است، خوب ارزيابى مى كند.