شعله هاي سرد (بررسی حسادت در قرآن و حدیث)

شعله هاي سرد (بررسی حسادت در قرآن و حدیث) - سروش، محمد علی - الصفحة ١٠١

كن ». مرد گفت: قصدم اين نبود؛ مى خواستم برايم دعا كنيد. امام عليه السلام فرمود : وَ لا أَدَعُ الدُّعاءَ وَلكِنْ لا تُخْبِر النّاسَ بِكُلِّ ما أَنْتَ فيهِ . [١] دعا مى كنم؛ ولى تو هم همه گرفتارى هايت را نزد مردم بازگو مَكن . از جمله كارهايى كه موجب ناديده گرفته شدن عزّت نفس مى شود، معاشرت با افرادى است كه از لحاظ امكانات مالى در رتبه بالاترى هستند. رفت و آمد با افراد ثروتمندتر سبب مى شود كه فرد، يا براى هم رتبه شدن با آنان دست به هر كارى ولو كارهاى خلاف بزند و يا براى پذيرفته شدن در جمع، عزّت نفس خود را پايمال كند و راه ذلّت را بر خويش هموار نمايد. در احاديث نيز توصيه شده است كه انسان با افراد هم رتبه خود مسافرت كند و از همسفر شدن با افراد ثروتمندتر از خويش بپرهيزد [٢] . اين، بدان دليل است كه ممكن است آنان هزينه اى براى سفر خود در نظر گرفته باشند كه تأمين آن براى افراد عادى ميسّر نباشد . بنا بر اين، اگر كسى به اين كار اقدام نمود، در واقع ، خود را نزد ديگران خوار كرده است و اين در پيشگاه خداوند، پسنديده نيست. [٣] امام صادق عليه السلام مى فرمايد:


[١] بحارالأنوار ، ج ٤٧ ، ص ٣٤ . همچنين در نصايح لقمان عليه السلام به فرزندش آمده است: « نيازمندى ات را نزد مردم بازگو مَكن تا از چشم آنان نيفتى » (بحار الأنوار ، ج ١٣، ص ٤٣٢) .[٢] ر. ك : همان ، ج ٧٣ ، ص ٢٦٨ (باب ٤٩ : حسن الخلق وحسن الصحابة وسائر آداب السفر) . امام صادق عليه السلام فرمود : « إذا صَحِبتَ ، فَاصحَب نَحوَكَ ولا تَصحَب مَن يَكفيكَ فإنّ ذلك مَذَلَّةً لِلْمُؤمِنينَ ؛ هنگامى كه همراهى مى كنى ، با مثل خودت همراه شو و با كسى كه خرج تو را مى كند ، همراه شو ؛ چرا كه اين كار ، موجب خوارى مؤمنان است» (همان ، ج ٧٣ ، ص ٢٦٨) . همچنين از ايشان روايت شده كه فرمود : « اصحَب مِثلَكَ ؛ با مثل خود مصاحبت كن » (همان ، ج ٧٣ ص ٦٩) . در جاى ديگرى از ايشان چنين نقل شده است : « ... فَاصحَب نُظَراءَكَ ؛ با نظيرهاى خود ، همراه شو » (كتاب من لا يحضره الفقيه ، ج ٣ ، ص ٢٧٩) .[٣] بحارالأنوار، ج٧٦، ص٢٦٩، ح١٠ و١١ (كه در آن، توصيه را متوجّه ثروتمندان نيزنموده است) و ١٨ ـ ٢٠.