١٩٧٤١.تفسيرُ القمّي : حَدَّثَني أبي عن الحسنِ بنِ خالِدٍ عن الرِّضا عليه السلام : السَّكِينَةُ رِيحٌ مِن الجَنَّةِ لَها وَجهٌ كوَجهِ الإنسانِ ، فكانَ إذا وُضِعَ التّابوتُ بَينَ يَدَيِ المُسلمينَ و الكُفّارِ ؛ فإنْ تَقَدَّمَ التّابوتَ رَجُلٌ لا يَرجِعُ حتّى يُقتَلَ أو يَغلِبَ ، و مَن رَجَعَ عنِ التّابوتِ كَفرَ و قَتَلَهُ الإمامُ ، فأوحَى اللّه ُ إلى نَبيِّهِم أنّ جالُوتُ يَقتُلُهُ مَن يَستَوي علَيهِ دِرعُ موسى عليه السلام ، و هُو رجُلٌ مِن وُلدِ لاوِي بنِ يَعقوبَ عليه السلام اسمُهُ داودُ بنُ آسي . [١] و كانَ آسي راعِيا و كانَ لَهُ عَشرَةُ بَنينَ أصغَرُهُم داودُ ، فلَمّا بُعِثَ طالوتُ إلى بَني إسرائيلَ و جَمَعَهُم لِحَربِ جالوتَ بَعَثَ إلى آسي أنْ أحضِرْ وُلدَكَ ، فلَمّا حَضَروا دَعا واحِدا واحِدا مِن وُلدِهِ فألبَسَهُ دِرعَ موسى عليه السلام ؛ مِنهُم مَن طالَت علَيهِ ، و مِنهُم مَن قَصُرَت عنهُ ، فقالَ لآسِي : هل خَلَّفتَ مِن وُلدِكَ أحَدا ؟ قالَ : نَعَم ، أصغَرُهُم ، تَرَكتُهُ في الغَنَمِ يَرعاها ، فبَعَثَ إلَيهِ ابنَهُ فجاءَ بهِ ، فلَمّا دُعِيَ أقبَلَ و مَعَهُ مِقلاعٌ ، قالَ : فنادَتهُ ثَلاثُ صَخراتٍ في طَريقِهِ فقالَت : يا داودُ خُذْنا ، فأخَذَها في مِخلاتِهِ، و كانَ شَديدَ البَطشِ قَوِيّا في بَدَنِهِ شُجاعا ، فلَمّا جاءَ إلى طالوتَ ألبَسَهُ دِرعَ موسى فاستَوَت علَيهِ، ففَصَلَ طالوتُ بالجُنودِ ، و قالَ لَهُم نَبيُّهُم : يا بَني إسرائيلَ إنّ اللّه َ مُبتَليكُم بنَهرٍ في هذهِ المَفازَةِ ، فمَن شَرِبَ مِنهُ فلَيسَ مِن حِزبِ اللّه ِ ، و مَن لَم يَشرَبْ مِنهُ فإنّهُ مِن حِزبِ اللّه إلاّ مَنِ اغتَرفَ غُرفَةً بِيَدِهِ ، فلَمّا وَرَدوا النَّهرَ أطلَقَ اللّه ُ لَهُم أن يَغرِفَ كلُّ واحِدٍ مِنهُم غُرفَةً بيَدِهِ «فشَرِبوا مِنهُ إلاّ قَليلاً مِنْهُم» ، فالّذينَ شَرِبوا مِنْهُ كانوا سِتِّينَ ألفا ، و هذا امتِحانٌ امتُحِنوا بهِ كما قالَ اللّه ُ . و رُويَ عن أبي عبدِ اللّه ِ عليه السلام أنّه قالَ : القَليلُ الّذينَ لَم يَشرَبوا و لَم يَغتَرِفوا ثلاثُ مِائةٍ و ثَلاثةَ عَشَرَ رجُلاً ، فلَمّا جاوَزوا النَّهرَ و نَظَروا إلى جُنودِ جالوتَ قالَ الّذينَ شَرِبوا مِنهُ : «لا طاقَةَ لَنا اليَوْمَ بِجالُوتَ وَ جُنُودِهِ» ، و قالَ الّذينَ لَم يَشرَبوا : «رَبَّنا أفْرِغْ عَلَينا صَبْرا و ثَبِّتْ أقْدامَنا و انْصُرْنا علَى القَومِ الكافِرِينَ» ، فجاءَ داودُ عليه السلام حتّى وَقَفَ بحِذاءِ جالوتَ، و كانَ جالوتُ علَى الفِيلِ ، و على رأسهِ التّاجُ و في [جَبهَتِهِ] [٢] ياقوتٌ يَلمَعُ نُورُهُ ، و جُنودُهُ بَينَ يَدَيهِ ، فأخَذَ داوودُ مِن تلكَ الأحجارِ حَجَرا فرَمى بهِ في مَيمَنَةِ جالوتَ فمَرَّ في الهَواءِ و وَقَعَ علَيهِم فانهَزَموا ، و أخَذَ حَجَرا آخَرَ فرمى بهِ في مَيسَرَةِ جالوتَ فوَقعَ علَيهِم فانهَزَموا ، و رمى جالوتَ بحَجَرٍ ثالِثٍ فصَكَّ [٣] الياقُوتَةَ في جَبهَتِه و وصَلَ إلى دِماغهِ و وَقَعَ إلَى الأرضِ مَيِّتا ، فَهُو قَولُهُ : «فَهَزَمُوهُم بإذْنِ اللّه ِ و قَتَلَ داوُدُ جالُوتَ...» . [٤]

١٩٧٤١.تفسير القمّى : پدرم از حسن بن خالد از امام رضا عليه السلام برايم نقل كرد كه : «سكينه» يك باد بهشتى بود كه چهره اى چون چهره انسان داشت. هرگاه صندوق ميان صفوف مؤمنان و كافران گذاشته مى شد، اگر شخصى از آن جلو مى زد برنمى گشت تا اينكه يا كشته شود يا پيروز و هر كه از آن باز پس مى نشست كافر مى شد و رهبر او را مى كشت. پس خداوند به پيامبرشان وحى كرد كه تنها كسى جالوت را مى كشد كه زره موسى بر تن او راست آيد و او مردى است از فرزندان لاوى بن يعقوب عليه السلام به نام داوود پسر آسى. آسى چوپان بود و ده پسر داشت كه كوچكترين آنان داوود بود. هنگامى كه طالوت بنى اسرائيل را براى جنگ با جالوت فراخواند، به آسى نيز پيغام داد كه فرزندانت را حاضر كن. پس چون حاضر شدند، يكايك آنان را پيش خواند و زره موسى را بر تنشان پوشاند. براى برخى بزرگ بود و براى برخى ديگر كوتاه. لذا به آسى گفت : آيا پسر ديگرى هم دارى؟ پاسخ داد : آرى، كوچكترينشان را در رمه گوسفندان گذاشته ام تا آنها را بچراند. طالوت او را خواست. در راه كه مى آمد با خود فلاخنى داشت. سه پاره سنگ در راهش او را ندا دادند كه : اى داوود! ما را برگير. او نيز آنها را در توبره اش نهاد. داوود مردى دلاور و نيرومند بود و چون نزد طالوت آمد، زره موسى را به او پوشاند و ديد كه اندازه اوست. پس طالوت با سپاهيان بيرون شد. پيامبرشان به آنان گفت : اى بنى اسرائيل! «خداوند شما را در اين بيابان به نهرى مى آزمايد». هر كس از آن نهر بياشامد از حزب خدا نيست و هر كه از آن نياشامد و تنها مُشتى آب از آن بردارد، از حزب خداست. چون بنى اسرائيل به نهر رسيدند، خداوند آزادشان گذاشت تا هر يك از آنان مُشتى آب بردارد امّا «جز اندكى از ايشان، بقيه از آن نهر نوشيدند». تعداد كسانى كه آب نوشيدند شصت هزار نفر بودند و اين، همچنان كه خداوند فرموده، امتحانى بود كه بنى اسرائيل با آن آزمايش شدند. از امام صادق عليه السلام روايت شده است كه فرمود : آن تعدادِ اندكى كه آب ننوشيدند و كف آبى هم برنداشتند، سيصد و سيزده نفر بودند. هنگامى كه بنى اسرائيل از رود گذشتند و چشمشان به سپاه جالوت افتاد، كسانى كه از نهر آب نوشيده بودند گفتند : «امروز ما ياراى مقابله با جالوت و سپاه او را نداريم» و كسانى كه نياشاميده بودند گفتند : «پروردگارا! بر دل هاى ما شكيبايى فرو ريز و گام هايمان را استوار بدار و ما را بر كافران پيروز گردان». در اين هنگام داوود عليه السلام جلو آمد تا آنكه رو به روى جالوت ايستاد. جالوت سوار بر فيل بود و تاجى به سر داشت كه بر پيشانى آن ياقوتى مى درخشيد و سپاهيانش مقابل او صف كشيده بودند. داوود يكى از آن سه سنگ را برداشت و به جناح راست سپاه جالوت پرتاب كرد. سنگ در هوا چرخيد و روى آنان افتاد و همه گريختند. داوود سنگ دوم را بيرون آورد و به سمت جناح چپ سپاه جالوت پرت كرد و سنگ در ميان آنان افتاد و گريختند. سنگ سوم را به طرف جالوت انداخت كه به دانه ياقوتى كه در پيشانى[تاج] او بود خورد و آن را شكافت و به مغزش رسيد و جنازه اش نقش بر زمين شد. اين است سخن خداوند متعال كه فرمود : «پس، به اذن خدا آنان را شكست دادند و داوود، جالوت را كشت...».

[١] في نسخة «اشي» و في اُخرى «اسي» و كذا فيما بعده ، و في تاريخ اليعقوبيّ و الطبريّ و العرائس و المحبّر و مجمع البيان «إيشا» كما في المتن ، و في قاموس التوراة «يسّا» . (كما في هامش بحار الأنوار : ١٣/٤٤٠) .[٢] ما بين المعقوفين نقلناه من بحار الأنوار .[٣] صَكَّ : ضَرَب : (الصحاح : ٤/١٥٩٦) .[٤] تفسير القمّي : ١/٨٢ .