الگوى مصرف از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٧ - چهار اسراف در كارهاى خير

يا روايت مرفوعه‌اى‌[١] كه كلينى رحمه الله آورده است:

ما أَنفَقتَ في الطِّيبِ فَلَيسَ بِسَرَفٍ.[٢]

مالى كه صرف بوى خوش (عطر) مى‌كنى، اسراف نيست.

بى‌ترديد، مقصود از اين روايات، اين نيست كه تهيه غذاهاى گوناگون ما زاد بر نياز و يا پرخورى از آنها، اسراف نيست! يا اگر انسان، در و ديوار خانه‌اش را هر روز با عطر و گلاب شستشو دهد، مانعى ندارد؛ بلكه اين را مى‌رسانَد كه گشاده‌دستى در تهيه غذاهاى لذيذ و نوشيدنى‌هاى گوارا و عطرهاى دلپذير، در حدّ ميانه‌روى، اسراف محسوب نمى‌شود، چنان كه در روايتى ديگر از امام صادق عليه السلام آمده است:

لَيسَ فيما أصلَحَ البَدَنَ إسرافٌ ... إنّما الإسرافُ فيما أتلَفَ المالَ و أضَرَّ بالبَدَنِ.[٣]

در آنچه بدن را سالم نگه مى‌دارد، اسراف نيست ...؛ بلكه اسراف، در چيزهايى است كه مال را تلف مى‌كند و به بدن، زيان مى‌رساند.

در همه اين موارد، مقصود، يك چيز است و آن، دفع توهّم صدق اسراف، بر مصارفى است كه گشاده‌دستى در آنها نه تنها نكوهيده نيست، بلكه نيكو و پسنديده است.

[١] حديث مرفوع: حديثى كه راوى‌اى، آن را از پيامبر صلى الله عليه و آله يا يكى از اهل بيت عليهم السلام نقل كرده؛ امّا سلسله سند خود را تا گوينده حديث، ذكر نكرده است.

[٢] الكافى: ج ٦ ص ٥١٢ ح ١٦.

[٣] ميزان الحكمة: ج ٥ ص ٢٨٧ ح ٨٦٨٣.