الگوى مصرف از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٦ - چهار اسراف در كارهاى خير

خير است و تأكيد بر اين نكته كه نه تنها در كارهاى خير، گشاده‌دستى نكوهيده نيست، بلكه نيكو و پسنديده است. اين معنا در روايتى كه وصاياى پيامبر صلى الله عليه و آله به امام على عليه السلام را گزارش كرده نيز به روشنى ديده مى‌شود:

أمّا الصَّدَقةُ فَجُهدَكَ حتّى تَقولَ: قد أسرَفتُ و لَم تُسرِفْ.[١]

صدقه، آن است كه تا توان دارى، ببخشى، چندان كه بگويى: اسراف كردم؛ ولى اسراف نكرده باشى.

اين، بدان معناست كه مؤمن بايد در انفاق در راه خدا، آن قدر گشاده‌دست باشد كه خيال كند، اسراف كرده است؛ ولى در واقع، كار او اسراف نيست؛ بلكه گشاده‌دستى است.

با اين توضيح، مقصود از رواياتى كه دلالت دارند اسراف، در شمارى از مصارف، قابل تحقّق نيست نيز روشن مى‌گردد، مانند آنچه از امام صادق عليه السلام نقل شده كه مى‌فرمايد:

لَيسَ فى الطَّعامِ سَرَفٌ.[٢]

در خوراك، اسراف نيست.

يا از امام على عليه السلام نقل شده كه مى‌فرمايد:

لَيسَ فى المأكولِ و المَشروبِ سَرَفٌ.[٣]

در خوردنى و آشاميدنى، اسراف نيست.

[١] الكافى: ج ٨ ص ٧٩ ح ٣٣.

[٢] المحاسن: ج ٢ ص ١٦٢ ح ١٤٤٤.

[٣] بحار الأنوار: ج ٦٩ ص ٢٦١.