الگوى مصرف از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٢ - سه رفاه(نياز به رفاه نسبى)

مراتب نياز

يك. ضرورت (نياز به امكانات ضرورى)

مرتبه نخستِ نياز، نياز انسان به امكانات اوّليه ضرورى است؛ يعنى چيزهايى كه ادامه زندگى، بدون آنها، امكان‌پذير نيست و يا با مشكل جدّى، رو به روست.

دو. كفايت (نياز به امكانات مُكفى)

مرتبه دوم نياز، نياز انسان به امكاناتى است كه براى اداره يك زندگى متوسّط، اعم از نيازهاى اقتصادى، علمى و فرهنگى، كافى است.

سه. رفاه (نياز به رفاه نسبى)

مرتبه سوم نياز، نياز انسان به امكاناتى است كه افزون بر برخوردارى از يك زندگى متوسّط، رفاه و آسايش او را نيز در حدّ معقول و منطقى تأمين نمايد.

گفتنى است كه هر چند آنچه در روايات اسلامى، مورد تأكيد قرار دارد، تأمين نيازهاى زندگى در حدّ كفاف و برخوردارى از يك زندگى متوسّط است،[١] امّا برخوردارى از رفاه نسبى نيز با ميانه‌روى در مصرف، منافاتى ندارد. لذا در روايتى از اسحاق بن عمّار نقل شده كه:

قُلتُ لِأبى عَبدِ اللّهِ عليه السلام: يَكونُ لِلمُؤمِنِ عَشَرَةُ أقمِصَةٍ؟ قالَ: نَعَم، قُلتُ: عِشرونَ؟ قالَ: نَعَم، قُلتُ: ثَلاثونَ؟ قالَ: نَعَم، لَيسَ هذا مِنَ السَّرَفِ‌

[١] ر. ك: ص ١١٣« كفايت».