الگوى مصرف از نگاه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٤٧ - حديث
١٧٧. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: هر كس همه نيازهاى خود را از دنيا برآورد، روز آخرت، به خواستهاش نمىرسد؛ و هر كه به زيور نازپروردگانْ چشم بدوزد، در ملكوت آسمان، خوار است.
١٧٨. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: اى ابن مسعود! پس از من، گروههايى مىآيند كه غذاهاى خوشمزه و رنگارنگ مىخورند و بر چهارپايان سوار مىشوند و خود را چنان آرايش مىكنند كه زنى براى همسرش آرايش مىكند و همچون زنان، زيورآرايى مىنمايند و همانند شاهان ستمگر، جامه مىپوشند. آنان منافقانِ اين امّت در آخر الزمان هستند كه شراب مىنوشند و با قاب، قمار مىكنند و شهوت مىرانند و نمازهاى جماعت را وا مىنهند و خوابِ ابتداى شب را وا مىگذارند و در صبحگاهان، بسيار مىخوابند. خداى تعالى مىفرمايد: «آنگاه، كسانى جانشين اينان گشتند كه نماز را وانهادند و پيرو شهوتها شدند. آنان به زودى در غَى،[١] فرو خواهند افتاد».
اى ابن مسعود! آنان همانند خرزهرهاند كه گلى زيبا دارد، امّا مزهاش سختْ تلخ است. گفتارشان حكيمانه جلوه مىكند؛ امّا كردارشان، بيمارىاى درمانناپذير است: «آيا در قرآن نمىانديشند يا بر قلبهايشان قفلهاست؟».
اى ابن مسعود! آن كه در دنيا با نازپروردگى، زندگى مىكند، سودى نمىبَرَد، آنگاه كه در آتش، جاودانه مىگردد: «آنان به جلوه بيرونى زندگى دنيا آگاهاند؛ امّا از آخرتْ بىخبرند». خانهها مىسازند؛ كاخها بر پا مىكنند؛ مسجدها را به زيور مىآرايند؛ مقصد همه تلاشهايشان تنها دنياست و به آن، روى آوردهاند و دل بستهاند. خداىِ آنان، شكمهايشان است. خداوند تعالى فرموده است: «با اين پندار كه همواره
زندهايد، دژها و كاخها برمىافرازيد؟ و به گاه انتقامگيرى، همچون سركشان، رفتار مىكنيد؟ پس تقواى خدا راى پيش گيريد و از من فرمان بريد». نيز خداوند متعال فرموده است: «آيا ديدهاى آن را كه هوسش را به خدايى برگزيد و خدا از روى علم، گمراهش ساخت و بر گوش و دلش مهر نهاد ... آيا پند نمىگيريد؟». چنين كسى، جز منافق نيست كه هوس خويش را دينِ خود ساخته و شكمش را خداى خويش. از هر چه دلش بخواهد، خواه حلال و خواه حرام، نمىپرهيزد. خداوند تعالى فرموده است: «اينان به همين زندگى پستْ خشنودند؛ امّا اين زندگى در برابر زندگى آخرت، تنها كالايى ناچيز است».
اى ابن مسعود! محرابهاى اينان زنانشاناند، و شرافت ايشان در درهم و دينار است، و همه توانشان را در راه شكم خود به كار مىگيرند. اينان در ميان بَدان، بدتريناند؛ هم خاستگاه فتنهاند و هم بازگشتگاه آن.
اى ابن مسعود! سخن خداى متعال چنين است: «مگر نمىدانى اگر سالها آنان را برخوردار كنيم، آنگاه عذاب موعود به آنها برسد، آنچه از آن برخوردار مىشدند، به كارشان نمىآيد؟».
اى ابن مسعود! كالبدهايشان سيرى نمىپذيرد و دلهايشان نرم و رام نمىگردد.
اى ابن مسعود! اسلام، غريبانه آغاز شد و به همان سان، غريبانه باز خواهد گشت. پس خوشا سرانجامِ غريبان! از فرزندان شما، هر كس كه آن روزگار را دريابد [خطاب من به وى، اين است:]، بديشان سلام ندهيد و جنازههايشان را تشييع نكنيد و بيمارانشان را عيادت ننماييد؛ زيرا آنان گرچه خود را با شما همسنّت و همآوا جلوه مىدهند، رفتارشان همانند شما نيست. پس آنان مسلمانگونه نمىميرند و نه آنها از من هستند و نه من از آنهايم.
[١] غَى: وادىاى در جهنّم.