الگوى مصرف از نگاه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٠٧ - ٦/ ٥ احترام به ميهمان
٢٦٤. الكافى به نقل از ابن بكير، از يكى از راويان شيعه: امام صادق عليه السلام گاهى به ما نانِ تهيه شده از آرد و شير و روغن و شكر و نيز غذاى تهيه شده از خرما و روغن مىداد، و بعد، نان و روغن. به ايشان گفته شد: اگر در برنامهريزىات، ميانهروى كنى، بهتر است!
فرمود: «ما به فرمان خدا برنامهريزى مىكنيم. هرگاه وضعمان خوب باشد، گشادهدستى مىكنيم و هرگاه بد باشد، سختگيرى مىكنيم».
٢٦٥. الكافى به نقل از ابو حمزه: ما چند نفرى، نزد امام صادق عليه السلام بوديم. برايمان غذايى آوردند كه تا آن زمان، چنان غذاى لذيذ و خوبى نديده بوديم. بعد، خرمايى آوردند كه از خوبى و قشنگى، به آنها و به همديگر نگاه مىكرديم. مردى گفت: از اين نعمتى كه با آن در محضر پسر پيامبر خدا صلى الله عليه و آله پذيرايى شُديد، بازخواست خواهيد شد.
امام صادق عليه السلام فرمود: «خداوند، برتر و بزرگتر از آن است كه غذايى به شما بدهد و آن را برايتان روا بدارد، آنگاه از شما در باره آن، بازخواست كند. آرى. از شما در باره نعمت وجود محمّد و خاندان محمّد كه درود خدا بر او و آنان باد مىپرسد».
٢٦٦. الفتوّة: به طريق صحيح، در باره على بن ابى طالب عليه السلام، موضوع ايثار، روايت شده است كه ميهمانى، بر پيامبر صلى الله عليه و آله وارد شد و ايشان، براى پذيرايى از او، چيزى [در خانه] نيافت. پس فرمود: «چه كسى از اين
ميهمان من، پذيرايى مىكند؟ من، نزد خدا، بهشت را براى او ضمانت مىكنم».
على عليه السلام فرمود: «من، اى پيامبر خدا!».
سپس، على عليه السلام، دست ميهمان را گرفت و نزد فاطمه عليها السلام آورد؛ ولى در خانه ايشان، جز دو قرص نان كه فاطمه عليها السلام براى افطار تهيّه كرده بود، چيزى وجود نداشت. چون وقت شام شد، فاطمه عليها السلام از آن نانها، تريدى ساخت و آن را جلوىِ ميهمان و على عليه السلام نهاد و سپس، خود، به سوى چراغ رفت و به بهانه اين كه آن را درست مىكند، خاموشش كرد. در اين هنگام، على عليه السلام، دست خود را به طرف غذا مىبُرد و بالا مىآورْد و به ميهمان، چنين وانمود مىكرد كه مشغول غذا خوردن با اوست، در صورتى كه چيزى نمىخورْد تا [غذا] براى ميهمان، كفايت كند. وقتى ميهمان سير شد، چراغ را آوردند و على عليه السلام و فاطمه عليهما السلام، آن شب را گرسنه و روزهدار خوابيدند. آنگاه، خداوند، در حقّ آن دو، اين آيه را فرو فرستاد: «و [ديگران را] بر خويشتن، مقدّم مىدارند، هر چند خودشان نيازمند باشند»».