الگوى مصرف از نگاه قرآن و حديث
(١)
پيش گفتار
٧ ص
(٢)
درآمد
١١ ص
(٣)
الف مبانى اصلاح الگوى مصرف
١١ ص
(٤)
1 مبانى عقلى
١١ ص
(٥)
2 مبانى دينى
١٢ ص
(٦)
يك اعتقاد به مالكيت خداوند متعال
١٢ ص
(٧)
دو اعتقاد به برادرى دينى
١٣ ص
(٨)
سه تلازم تكامل معنوى و كنترل لذت هاى مادى
١٤ ص
(٩)
ب الگوى تخصيص درآمد
١٥ ص
(١٠)
1 نيازهاى شخصى
١٥ ص
(١١)
2 گشاده دستى براى خانواده
١٥ ص
(١٢)
3 پس انداز
١٦ ص
(١٣)
4 سرمايه گذارى در توليد و تجارت
١٧ ص
(١٤)
5 مشاركت اجتماعى
١٧ ص
(١٥)
ج بايدهاى الگوى مصرف، از امكانات شخصى
٢٠ ص
(١٦)
1 برنامه ريزى
٢٠ ص
(١٧)
2 ميانه روى
٢١ ص
(١٨)
مراتب نياز
٢٢ ص
(١٩)
يك ضرورت(نياز به امكانات ضرورى)
٢٢ ص
(٢٠)
دو كفايت(نياز به امكانات مكفى)
٢٢ ص
(٢١)
سه رفاه(نياز به رفاه نسبى)
٢٢ ص
(٢٢)
3 رعايت اولويت ها
٢٣ ص
(٢٣)
يك در نظر گرفتن اولويت، در شخص مصرف كننده
٢٤ ص
(٢٤)
دو در نظر گرفتن اولويت، در نياز مصرف كننده
٢٤ ص
(٢٥)
اصلى ترين معيار اصلاح الگوى مصرف
٢٤ ص
(٢٦)
4 همدردى در تنگناهاى اقتصادى
٢٥ ص
(٢٧)
5 رعايت بيشترين بازدهى اجتماعى
٢٦ ص
(٢٨)
6 ساده زيستى
٢٧ ص
(٢٩)
7 در نظر گرفتن فرهنگ جامعه
٢٨ ص
(٣٠)
د نبايدهاى اصلاح الگوى مصرف، از امكانات شخصى و عمومى
٢٩ ص
(٣١)
1 اسراف و تبذير
٣٠ ص
(٣٢)
يك گستره اسراف
٣١ ص
(٣٣)
دو اسراف كمى و اسراف كيفى
٣٢ ص
(٣٤)
سه نسبى بودن مفهوم اسراف
٣٤ ص
(٣٥)
چهار اسراف در كارهاى خير
٣٤ ص
(٣٦)
پنج فرق اسراف و تبذير
٣٨ ص
(٣٧)
شش اسراف، عنوان كلى انواع مصرف هاى ناروا
٣٩ ص
(٣٨)
2 افراط در رفاه طلبى و تجمل گرايى
٣٩ ص
(٣٩)
فرق ميان تجمل و تجمل گرايى
٤١ ص
(٤٠)
3 تباه كردن ثروت
٤٢ ص
(٤١)
4 ساخت و سازهاى بى رويه و افزون بر نياز
٤٣ ص
(٤٢)
5 پيروى كوركورانه از بيگانگان، در مصرف
٤٤ ص
(٤٣)
6 تفريط در مصرف
٤٥ ص
(٤٤)
ه راه كارهاى اصلاح الگوى مصرف از امكانات ملى
٤٦ ص
(٤٥)
1 تقويت برنامه ريزى هاى كلان اقتصادى
٤٧ ص
(٤٦)
2 استفاده بهينه از منابع ملى
٤٨ ص
(٤٧)
3 نهايت صرفه جويى
٤٨ ص
(٤٨)
4 پيشگيرى از سوء استفاده شخصى و خانوادگى
٤٩ ص
(٤٩)
5 دورى جستن از بذل و بخشش اموال عمومى
٥١ ص
(٥٠)
و سيره پيشوايان دين در مصرف
٥٢ ص
(٥١)
1 رعايت وظيفه خاص پيشوايان
٥٢ ص
(٥٢)
2 رعايت مقتضيات زمان
٥٣ ص
(٥٣)
3 در تنگنا قرار ندادن خانواده
٥٤ ص
(٥٤)
4 آراستگى همراه با ساده زيستى
٥٥ ص
(٥٥)
5 گراميداشت ميهمان
٥٦ ص
(٥٦)
6 ايثار نسبت به نيازمندان
٥٨ ص
(٥٧)
فصل يكم الگوى مصرف
٦١ ص
(٥٨)
1/ 1 پيروى عقل
٦١ ص
(٥٩)
1/ 2 ايمان به مالكيت خداوند متعال، و اين كه همه چيز، امانت است
٦١ ص
(٦٠)
قرآن
٦١ ص
(٦١)
حديث
٦٣ ص
(٦٢)
1/ 3 اعتقاد به برادرى دينى
٦٧ ص
(٦٣)
قرآن
٦٧ ص
(٦٤)
حديث
٦٧ ص
(٦٥)
1/ 4 تلازم تكامل معنوى و كنترل لذت هاى مادى
٦٩ ص
(٦٦)
قرآن
٦٩ ص
(٦٧)
حديث
٦٩ ص
(٦٨)
فصل دوم موارد تخصيص درآمد شخصى
٧٣ ص
(٦٩)
2/ 1 نيازهاى شخصى
٧٣ ص
(٧٠)
قرآن
٧٣ ص
(٧١)
حديث
٧٥ ص
(٧٢)
2/ 2 آشكار كردن نعمت
٧٧ ص
(٧٣)
قرآن
٧٧ ص
(٧٤)
حديث
٧٧ ص
(٧٥)
2/ 3 گشاده دستى براى خانواده
٨١ ص
(٧٦)
2/ 4 پس انداز
٨٥ ص
(٧٧)
قرآن
٨٥ ص
(٧٨)
حديث
٨٥ ص
(٧٩)
2/ 5 ساماندهى ثروت و سرمايه گذارى
٨٧ ص
(٨٠)
2/ 6 انفاق در راه خدا
٨٩ ص
(٨١)
قرآن
٨٩ ص
(٨٢)
حديث
٩١ ص
(٨٣)
فصل سوم آنچه در مصرف درآمدهاى شخصى شايسته است
١٠٣ ص
(٨٤)
3/ 1 توازن ميان دخل و خرج
١٠٣ ص
(٨٥)
قرآن
١٠٣ ص
(٨٦)
حديث
١٠٣ ص
(٨٧)
3/ 2 ميانه روى در مصرف
١٠٥ ص
(٨٨)
قرآن
١٠٥ ص
(٨٩)
حديث
١٠٧ ص
(٩٠)
3/ 3 كفايت
١١٣ ص
(٩١)
3/ 4 رعايت اولويت ها
١١٥ ص
(٩٢)
3/ 6 مواساة الآخرين
١١٨ ص
(٩٣)
3/ 5 رعايت بيشترين بازدهى اجتماعى
١١٩ ص
(٩٤)
3/ 6 مواسات با ديگران
١١٩ ص
(٩٥)
3/ 7 قناعت
١٢١ ص
(٩٦)
3/ 8 نگاه به فرودست در زندگى
١٢٣ ص
(٩٧)
3/ 9 ساده زيستى
١٢٥ ص
(٩٨)
فصل چهارم آنچه در مصرف اموال شخصى و عمومى شايسته نيست
١٢٧ ص
(٩٩)
4/ 1 اسراف و تبذير
١٢٧ ص
(١٠٠)
قرآن
١٢٧ ص
(١٠١)
حديث
١٢٩ ص
(١٠٢)
4/ 2 افراط در رفاه طلبى
١٤٣ ص
(١٠٣)
قرآن
١٤٣ ص
(١٠٤)
حديث
١٤٥ ص
(١٠٥)
4/ 3 تفريط در مصرف
١٥٥ ص
(١٠٦)
قرآن
١٥٥ ص
(١٠٧)
حديث
١٥٧ ص
(١٠٨)
4/ 4 تباه كردن ثروت
١٦٣ ص
(١٠٩)
4/ 5 هزينه كردن ثروت در گناه
١٦٣ ص
(١١٠)
4/ 6 هزينه كردن نابجا
١٦٥ ص
(١١١)
4/ 7 هزينه كردن در ساختمان، بيش از نياز
١٦٩ ص
(١١٢)
قرآن
١٦٩ ص
(١١٣)
حديث
١٦٩ ص
(١١٤)
4/ 8 تقليد از بيگانگان در مصرف
١٧٣ ص
(١١٥)
فصل پنجم راه كارهاى اصلاح الگوى مصرف در اموال عمومى
١٧٧ ص
(١١٦)
5/ 1 تقويت برنامه هاى راهبردى
١٧٧ ص
(١١٧)
5/ 2 نهايت صرفه جويى و سختگيرى
١٧٩ ص
(١١٨)
5/ 3 پرهيز از سوء استفاده فرزندان و نزديكان
١٨١ ص
(١١٩)
5/ 4 پرهيز از بخشش اموال عمومى
١٨١ ص
(١٢٠)
فصل ششم سيره رهبران دينى
١٨٥ ص
(١٢١)
6/ 1 همسانى با ناتوان ترين مردم
١٨٥ ص
(١٢٢)
6/ 2 رعايت مقتضيات زمان
١٩٣ ص
(١٢٣)
6/ 3 سخت نگرفتن بر خانواده
١٩٩ ص
(١٢٤)
6/ 4 آراستگى همراه با ساده زيستى
٢٠٣ ص
(١٢٥)
6/ 5 احترام به ميهمان
٢٠٥ ص
(١٢٦)
6/ 6 فداكارى
٢٠٩ ص
(١٢٧)
قرآن
٢٠٩ ص
(١٢٨)
حديث
٢١١ ص
(١٢٩)
فهرست منابع و مآخذ
٢٢١ ص
(١٣٠)
فهرست تفصيلى
٢٣٣ ص
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص

الگوى مصرف از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٣ - ٤ ساخت و سازهاى بى رويه و افزون بر نياز

مصرف كردن مال در راه گناه و كارهاى ناشايست است، از امام على عليه السلام نقل شده كه مى‌فرمايد:

إنَّ إنفاقَ هذَا المالِ فى طاعَةِ اللّهِ أعظَمُ نِعمَةٍ، و إنَّ إنفاقَهُ فى مَعاصيهِ أعظَمُ مِحنَةٍ.[١]

بخشيدن اين مال براى بندگى خدا، بزرگ‌ترين نعمت، و دادن آن در راه نافرمانى خداوند، بزرگ‌ترين گرفتارى است.

همه كارهايى كه حقيقتا يا حكما، به تباهى ثروت مى‌انجامند، از مصاديق اسراف به شمار مى‌روند و از نظر اسلام، نكوهيده و ناپسندند.

٤. ساخت و سازهاى بى‌روّيه و افزون بر نياز

يكى ديگر از مصاديق اسراف كه مورد ابتلاى بسيارى از ثروتمندان است، ساخت و سازهاى بى‌رويّه و افزون بر نياز است. در روايتى از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله آمده است:

مَن بَنى بِناءً أكثَرَ مِمّا يَحتاجُ إلَيهِ، كانَ عَلَيهِ وَبالًا يَومَ القِيامَةِ.[٢]

هر كس ساختمانى بيش از اندازه نيازش بسازد، روز قيامت، بر او سنگينى خواهد كرد.

اين نوع اسرافكارى، بويژه در شرايطى كه بسيارى از مردم، توان تهيه كوچك‌ترين سرپناه را براى خود ندارند، به شدّت، نكوهيده شده است، و معصومان عليهم السلام در رواياتشان با تعبيرهاى بسيار تندى،


[١] ر. ك: ح ١٩٣.

[٢] ر. ك: ح ٢٠٣.