١٩٥. اصلاح المال به نقل از محمّد بن سوقه: مردى از سعيد بن جُبير در باره نهىِ پيامبر صلى الله عليه و آله از تباه كردنِ مال، سؤال كرد. وى گفت: «تباه كردن مال، آن است كه خداوند، روزىِ حلال به تو عطا فرمايد و آن را براى چيزى كه خداوند بر تو حرام فرموده، انفاق كنى».

١٩٦. امام زين العابدين عليه السلام: معبود من! ... كيست كه بيش از من ... به مايه هدايت خويش نادان باشد؛ كيست كه از من، از بهره [معنوى‌] خويش غافل‌تر باشد؛ كيست كه از من، از سامان‌دهىِ جان خويش دورتر باشد ... آنگاه كه روزى‌ات را كه بر من جارى فرموده‌اى، در گناهى كه مرا از آن بازداشته‌اى، هزينه مى‌كنم؟

٤/ ٦ هزينه كردن نابجا

١٩٧. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: اى على! چهار چيز هدر مى‌روند: خوردن از پىِ سيرى؛ چراغ برافروختن در نور ماه؛ كِشت كردن در شوره‌زار؛ و نيكى و احسان به كسى كه شايسته آن نيست.

١٩٨. امام على عليه السلام: هر كس از شما كه مالى دارد، از فساد برحذر باشد كه هر آينه، اگر بخشيدن آن مال نا به جا باشد، ريخت و پاش و اسراف‌

است و هر چند نامِ وى را در ميان مردم، برمى‌كشد، وى را نزد خداوند، فرو مى‌آورَد.

هيچ كس نيست كه مالش را نابه جا و براى غير شايستگان صرف كند، جز آن كه خداوند، سپاس ايشان را از وى دريغ دارد و دوستىِ جز او در دلشان افتد، و اگر هم از آنان كسى باقى بمانَد كه او را سپاس گويد و برايش دل بسوزاند، از باب چاپلوسى و ناراستى است و اگر روزگار باژگونه شود و او به آنان محتاج شود و نيازمند جبرانشان گردد، آنگاه، فرومايه‌ترين دوست و بدترين يارِ اويند.

هيچ كس نيست كه دارايى‌اش را نابه جا و براى ناشايستگان صرف كند، جز آن كه تنها بهره‌اش ستايشِ فرومايگان و سپاسِ بَدان باشد آن هم ما دام كه به احسان و بخشش خويش ادامه دهد و نادان [درباره‌اش‌] بگويد: «او چه بخشنده است!»؛ و [لى‌] او نزد خدا، بخيل به شمار مى‌آيد. پس چه بهره‌اى مرگبارتر و زيانبارتر از اين بهره است؟ و كدام كارِ [به ظاهر] نيك، سودش كم‌تر از اين كار است!

پس هر يك از شما را مالى است كه بايد با آن، به خويشاوندان پيوند برسانَد، ميهمانىِ نيكو ترتيب دهد، و رنجور و اسير و در راه مانده را رهايى بخشد؛ زيرا هر آينه، دستيابى به اين خوى‌ها، هم در دنيا مايه كرامت است و هم در آخرت، سبب شرافت.