الگوى مصرف از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٣ - دو اعتقاد به برادرى دينى

انسان، اجازه ندارد اموال در اختيارش را هرگونه كه مى‌خواهد، مصرف كند، چنان كه در روايتى از امام صادق عليه السلام آمده است:

المالُ مالُ اللّهِ عز و جل، جَعَلَهُ وَدائِعَ عندَ خَلقِهِ، و أمَرَهُم أن يأكُلوا مِنهُ قَصدا، و يَشرَبوا مِنهُ قَصدا، و يَلبَسوا مِنهُ قَصدا، وَ ينكِحوا مِنهُ قَصدا، و يَركَبوا مِنهُ قَصدا، و يَعودوا بِما سِوى ذلكَ على فُقَراءِ المؤمنينَ، فمَن تَعَدّى ذلكَ كانَ ما أكلَهُ حَراما، و ما شَرِبَ مِنهُ حَراما و ما لَبِسَهُ مِنهُ حَراما، و ما نَكحَهُ مِنهُ حَراما، و ما رَكِبَهُ مِنهُ حَراما.[١]

اموال، از آنِ خداست و آنها را نزد آفريدگان خويش امانت نهاده است و فرمانشان داده كه از آن، با ميانه‌روى بخورند و با ميانه‌روى بنوشند و با ميانه‌روى بپوشند و با ميانه‌روى ازدواج كنند و با ميانه‌روى، وسيله سوارى بخرند و سوار شوند و بيش از آن را به مؤمنان نيازمند ببخشند. هر كه از اين حدّ [اعتدال و ميانه‌روى‌] فراتر رود، آنچه از آن مال مى‌خورد، حرام است و آنچه مى‌نوشد، حرام و آنچه مى‌پوشد، حرام و آنچه به وسيله آن مالْ ازدواج مى‌كند، حرام و آنچه سوار مى‌شود، حرام است.

اين سخن، بدين معناست كه اسراف، و مصرف بى‌رويه مال، با اعتقاد به مالكيت خداوند متعال، در تضاد است، و اصلاح الگوى مصرف، از لوازم توحيد عملى است.

دو. اعتقاد به برادرى دينى‌

از چشم‌انداز قرآن، همه اهل ايمان، برادر يكديگرند. پيوند برادرىِ اهل ايمان از نگاه روايات اسلامى، آن قدر قوى است كه آحاد جامعه،

[١] ر. ك: ح ٦.