مربّى نمونه(تفسير سوره لقمان) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٥٨ - اسرار اجتماعى نماز

در اين جا وجه ديگرى را نيز مى توان گفت و آن اين كه مقصود از اين كه نماز، انسان را از گناه باز مى دارد، اين نيست كه نماز، علت تام و قطعى براى دورى از گناه است، بلكه اثرى كه نماز در روح و روان ما مى گذارد، همان تقويت روح ايمان و توجه به خداست و اين توجه، درجاتى دارد و درباره افرادى كه از ارتكاب بسيارى از گناهان پروايى ندارند، ياد خدا نسبت به ترك گناهان تنها به صورت يك زمينه است، نه علت تامه.

به عبارت ديگر، مقصود قرآن كه مى فرمايد: «نماز انسان را از گناه باز مى دارد» اين نيست كه هر فرد نمازگزار در برابر تمام گناهان، معصوم مى گردد، بلكه مقصود اين است كه نماز، موجب ياد خدا و سبب توجه به مقام ربوبى مى شود و اثر طبيعى يك چنين توجه، اين است كه در انسان، زمينه روح اطاعت و ترك گناه پديد مى آورد، ولى در عين حال چه بسا ممكن است بر اثر ضعف توجه به خدا، عوامل نيرومندترى اثر آن را خنثى سازد.[١]

خلاصه اگر نماز، نماز باشد، در همه كس، در برابر گناه تأثير خواهد كرد،گاهى اين تأثير، بسيار نيرومند است و زمانى كمتر و اين، با تفاوت نمازها تغيير پيدا مى كند، هر قدر نماز با روح تر و كامل تر باشد، اثر تربيتى و بازدارى آن از گناهان نيرومندتر خواهد بود.

٤. نماز حس اطاعت را در انسان زنده مى كند. حس اطاعت و يا ملكه اطاعت از بزرگان، يكى از فضايل بزرگ انسانى است. اين خصلت بسان ديگر ملكات فاضله، با تمرين هاى پى گير، در انسان پديد مى آيد، مدت ها افسران رنج مى كشند تا حس انضباط را در سربازان ايجاد كنند و در حقيقت،