مربّى نمونه(تفسير سوره لقمان) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢١٦ - نكات

٢) سير و گردش خورشيد و ماه مدت معينى دارد. هنگامى كه اين نظام شمسى به هم خورد، سير و گردش آنها بسان اجسام آنان از بين مى رود و اين حقيقت در بسيارى از آيات به طور صريح گفته شده، از جمله اين آيه:

(مَا خَلَقَ اللّهُ السَّماواتِ وَالأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا إِلاّ بِالْحَقِّ وَأَجَل مُسَمّى);[١]

«خداوند آسمانها و زمين و آنچه را كه ميان آن دو است، جز به حق و تا هنگامى معين نيافريده است.»

«اجل» در اصطلاح قرآن، همان مدت معينى است كه براى حيات و استمرار و بقاى موجودى در نظر گرفته شده و «مسمى» به معناى ناميده و معين شده، يعنى اجلى كه خداوند براى آنها معين كرده است; بنابر محدوديتى كه آفرينش منظومه شمسى و حركت آفتاب و ماه دارد، در آيه مورد بحث مى فرمايد:

(كُلٌّ يَجْرِى إِلَى أَجَل مُسَمّى);

«همه آنها تا وقت معينى در حال جريان و گردش هستند».

البته گردش خورشيد در اين آيه، منافاتى با مركز بودن آن، نسبت به سيارات ندارد، زيرا آفتاب با حفظ اين موقعيت، علاوه بر حركت وضعى با مجموع سيارات و اقمار خود به سوى نقطه نامعلومى در سير و گردش است و دانشمندان مى گويند: مثل خورشيد در حركات دسته جمعى بسان مادرى است كه در يك بيابان غير متناهى دست فرزندان خود را گرفته و بدون در نظر گرفتن پناهگاه معينى در حركت و گردش باشد.