اصول اعتقادات اهل سنت - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٠

* ديدگاه شيعه درباره ضرورت و لزوم امام همان است كه بيان شد علاوه بر استدلالهاى ديگر و اينكه شيعه معتقد است در هر عصرى بايد امامى شايسته و لايق‌تر از همه انسانها معاصرش وجود داشته باشد تا جانشين پيامبر (ص) در امور دينى و هدايت بشر در جهت مصالح و اقامه عدل باشد. بنابراين امامت استمرار نبوت است. معناى خلافت و امامت‌ امام در لغت به معناى، مقصد، مرجع، رهبر، مقتدا و نمونه، آمده است؛ «١» اما خلافت به معناى جانشينى و نيابت است. از نظر اهل سنت بين واژه خلافت و امامت فرقى نيست هر چند كه مفهوم آن دو متفاوت است؛ از اين رو در تعريف امامت گفته‌اند: «الْامامَةُ مَوْضُوعَةٌ لِخِلافَةِ النُّبُوَةِ فى‌ حَراسَة الدِّينِ وَ سِياسَةِ الدُّنْيا» امامت مقام و منصبى است كه براى جانشينى پيامبر و حراست از دين و سياست دنيا نهاده شده است. در شرح مواقف نيز مى‌نويسد: «الْامامَةُ رِياسَةٌ عامَّةٌ فى‌ امُورِ الدِّينِ وَ الدُّنْيا خِلافَةً عَنِ النَّبى‌ (ص)» «٢» امامت، رياست عامى است در امور دينى و دنيوى به جانشينى از پيامبر (ص). رواج واژه خليفه، پس از ارتحال پيامبر (ص) بوده است، چنانكه «ابن خلدون» به اين مطلب اشاره كرده كه خليفه بدين جهت گفته مى‌شود كه جانشين و نايب پيامبر (ص) بوده است. «٣» شؤونات امام و خليفه‌ براى روشن شدن وظيفه امام و خليفه لازم است شؤونات پيامبر (ص) تبيين شود. وظايف پيامبر (ص) را مى‌توان به سه دسته تقسيم كرد: