اصول اعتقادات اهل سنت - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٣
را مىشنود و پاسخ سلامها را مىدهد. لذّت نعمتها و درد نقمتها و عذاب را مىچشد.
درباره اين مطلب بسيارى از علما و دانشمندان، كتاب جداگانهاى را تدوين نمودهاند؛ از جمله «ابن قيّم» كتابى به نام «الروح» نوشته و در آن مباحث گوناگون مربوط به روح پس از مرگ را مطرح كرده است.
وى مىنويسد:
«پيشينيان بر اين مطلب اتفاق نظر دارند كه روح پس از مرگ سخن را مىشنود و پاسخ سلام را نيز مىدهد و لذت نعمت و درد عذاب را مىچشد.
پيامبر (ص) فرمود:
«ما مِنْ مُسْلِمٍ يَمُرُّ عَلى قَبْرِ اخيهِ كانَ يَعْرِفُهُ فِى الدُّنْيا يُسَلِّمُ عَلَيْهِ الّا رَدَّ اللَّهُ عَلَيْهِ رُوحَهُ حَتَّى يَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلامَ»
هيچ مسلمانى نيست كه بر قبر برادر مؤمنش كه در دنيا او را مىشناخته گذر كند و بر او سلام و درود فرستد مگر اين كه خداوند متعال روح متوفّى را برمىگرداند تا پاسخ سلام او را بدهد.»
سپس مىنويسد:
«ارواح دو قسمند، يا در عذابند يا در نعمت؛ ارواحى كه گرفتار عذاب و سختى هستند از زيارت و ملاقات يكديگر محرومند لكن ارواحى كه غرق در نعمت الهى مىباشند با يكديگر ملاقات دارند و به زيارت همديگر مىشتابند و در مواردى به مذاكره و يادآورى مسائلى مىپردازند.» «١»
ابن قيّم در مسأله چهارم در پاسخ اين كه آيا روح مانند بدن، مرگ را مىچشد (و مىميرد) چنين مىنويسد:
«ديدگاههامتفاوت است، گروهى گويند مرگ را مىچشد زيرا قرآن مىفرمايد: كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ» «٢» هر نفسى مرگ را مىچشد، چرا ملائكه مرگ را بچشند امّا نفوس بشرى نه؟ گروهى ديگر مىگويند: ارواح بشرى براى بقاء و دوام آفريده شدهاند و هرگز طعم