اصول اعتقادات اهل سنت - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٦
آيا كسى كه به حق هدايت يافته سزاوار پيروى است يا كسى كه نياز به هدايت دارد.
برترى افراد پس از پيامبر (ص)
بسيارى از علماى اهل سنت افضل بودن امام و خليفه را لازم مى دانند و اين، بحثى سابقهدار است؛ جمهور اشاعره و برخى از معتزله معتقدند كه افضل افراد به ترتيب:
ابوبكر، عمر، عثمان و على است. البته در مسأله افضليت اختلافات فراوانى وجود دارد كه به گوشهاى از آن اختلافات اشاره مىكنيم:
تفتازانى مىگويد:
«جمهور معتزله براين باورند كه افضل صحابه پس از رسول خدا (ص) على است.» «١»
قاضى ايجى مى نويسد:
«نزد ما و بيشتر و پيشينيان معتزله، برترين افراد، ابوبكر است و نزد شيعه و بيشتر متأخرين از معتزله، برترين افراد على مىباشد.» «٢»
ابنابىالحديد مى نويسد:
«تمامى قدما و متأخرين از علماى بغداد مانند بشربن معتمرو ابوموسى بن مسيح و الكافى، خياط و همچنين از علماى بصره جبائى معتقدبه تفضيل على مىباشند.» «٣»
در شرح مواقف مى نويسد:
«مسأله افضليت ابوبكر بر على جزمى و يقينى نيست؛ زيرا روايات تفضيل ابوبكر و على پس از تعارض با يكديگر مفيد قطع نخواهند بود. علاوه بر اينكه روايات خبر واحد است و خبر واحد مفيد جزم و يقين نيست. علاوه بر اين، مسأله افضليت از مسائل عملى نيست تا گمان، كفايت كند بلكه از مسائل علمى است و نياز به يقين دارد و كثرت ثواب نيز باعث قطعى بودن نمىشود؛ زيرا ثواب تفضيل دادن از جانب خداوند است و او مختار است شخص مطيع و فرمانبردار را ثواب دهد، چنانكه غير فرمانبردار را نيز م
اصول اعتقادات اهل سنت ٩١ فصل نهم معاد
ىتواند ثواب دهد. همچنين ثبوت امامت هر چند قطعى است وليكن مفيد قطع به افضليت نيست بلكه ظنّى است.» «٤»
آمرى نيز مىگويد: