اصول اعتقادات اهل سنت - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٢

اداره مى‌كنند امّا آدمى علاوه بر غريزه، از منبع شناخت ديگرى به نام عقل نيز برخوردار است. مشعل فروزان عقل، هرچند بخشى از نيازها و كمبودها را مى تواند بر طرف سازد ولى هرگز نمى تواند وسيله‌اى كامل و تمام عيار باشد، زيرا نمى‌ اصول اعتقادات اهل سنت ٦٦ ويژگيهاى پيامبران ..... ص : ٦٤ تواند همه نيازها و كمبودها را جبران كند علاوه بر اينكه در بسيارى از مسائل خطا و لغزش دارد، لذا بايد در جستجوى راهى بود كه از هر جهت مورد اطمينان و مصون از خطا و لغزش باشد و عقل را در مسير كمال يارى و مدد رساند. و آن راه «بعثت پيامبران» است. شبهات براهمه و نقد آن‌ در طول تاريخ افراد و گروههايى همچون براهمه بوده و هستند كه عقل را براى هدايت جامعه بشريت كافى دانسته و مى‌گويند نيازى به پيامبران نداريم؛ زيرا آنچه آنان براى هدايت انسان مى‌آورند از دو حال خارج نيست يا عقل توانايى درك آن را دارد يا خير، اگر عقل توان فهم ودريافت آن را داشته باشد، بعثت كارى عبث و بى‌فايده است و اگر عقل آن را درك نمى‌كند و نمى فهمد قابل قبول نيست؛ زيرا آنچه مورد فهم عقل نباشد، نمى‌توان پذيرفت. علماى كلام و عقايد در پاسخ اين شبهه گفته‌اند: بعثت انبيا لطف و عنايتى است از جانب خدا و داراى حكمتها و مصالح گوناگونى مى‌باشد كه عقل راهى بدانها ندارد. از آن جمله مى‌توان به مصالح زيراشاره كرد: ١- يارى كردن عقل در فهم معارفى مانند: وجود خدا، صفات معاد و ... در قرآن مى‌فرمايد: «لِئَلَّا يَكُونَ لِلْنَّاسِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ» «١» بعثت براى اين است كه اتمام حجت شود و براى كسى عذر و بهانه‌اى باقى نماند كه بگويد ما توان و درك آن را نداشتيم. ٢- استفاده و بهره گيرى از دستورهاى انبياء در امورى كه از محدوده درك عقل بيرون است و به هيچ وجه عقل را در شناخت آنها راهى نيست، مانند دانستن حلال و حرام،