اصول اعتقادات اهل سنت - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٧

مددكار نديديد سه مرتبه بگوييد: «يا عباداللَّه اعينونى»: اى بندگان خدا مرا مدد كنيد. شاه ولى اللَّه دهلوى مى‌نويسد: هرگاه روح از علايق جسمانيت آزاد شود رجوع به مزاج اصلى خود كرده به ملائكه ملحق شده، شريك كارهاى آنها مى‌گردد و بيشتر كارشان اعلاى كلمة اللَّه و نصر و يارى حزب اللَّه مى‌باشد. «١» با اين مقدمه، مسأله توسل و استمداد روشن مى‌شود و مشخص مى‌گردد كه انبيا همچنانكه در زندگى واسطه و وسيله بين خالق و مخلوقند و به توسل و شفاعت آنان مخلوق در مقاصد دينى و دنيوى خود كامياب مى‌شود، همانگونه هم در عالم برزخ، مظهر كمك الهى هستند و در هنگام توسل و شفاعت خواستن فيض و بركت روحانى آنها، باعث حل مشكلات و برآورده شدن حاجات مى‌شود. حلال مشكلات در هر حال فقط ذات پاك واحد لاشريك است و ارواح مقدسه وسيله محض و واسطه صرف مى‌باشند. امام غزالى فرموده است: از هر كسى كه در حال حيات استمداد مى‌شود، پس از وفاتش نيز مى‌توان از او استمداد كرد. «٢» امّا اگر از مردم عوام در هنگام توسل و استمداد كلمات و حركات مشركانه و ملحدانه سرزد، قابل اصلاح است و بر علما لازم است كه آنان را هدايت كنند نه اينكه به طور كلى زيارت قبور صلحا را شرك بداند و مردم را از مسأله‌اى كه از صدر اسلام مورد توجه مسلمانان بوده وبارها در حيات پيغمبر (ص) و صحابه انجام گرفته است، جلوگيرى نمايند. براى اثبات صحت و مشروعيت توسل به برخى از روايات و سيره و سنت بزرگان دين اشاره مى‌كنيم: عمر به هنگام خشكسالى به عباس، عموى پيامبر (ص) متوسل مى‌شد. «٣» علامه سمهودى مى‌نويسد: پيامبر اكرم (ص) پس از دفن فاطمه بنت اسد فرمود: «اللَّهُ الَّذى‌ يُحْيى‌ وَ يُميتُ وَ هُوَ حَىٌّ لايَمُوتُ اغْفِرْ لِأُمّى‌ فاطِمَةَ بِنْتِ اسَدٍ وَ وَسِّعْ عَلَيْها مَدْخَلَها بِحَقِّ نَبِيِّكَ وَ الْأَنْبِياءِ الَّذينَ مِنْ قَبْلى‌.» «٤»