اصول اعتقادات اهل سنت - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٤

«فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتى‌ فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها» «١» فطرت و سرشت خدايى كه خدا مردم را بر آن آفريده است. از اين شعور باطنى به غريزه دينى نيز تعبير مى‌شود كه در اثر موانع فراوان، گرد و غبار آن را فرا مى‌گيرد بگونه‌اى كه هر گاه در مرحله حساس قرار گيرد يا با حادثه ناگوارى روبرو شود ناخود آگاه به نيروى غيب متوجه مى‌گردد همانطور كه قرآن به اين واقعيت اشاره فرمود: «وَاذا مَسَّ اْلِانْسانَ الضُّرُّ دَعانا لِجَنْبِهِ اوْ قاعِداً اوْ قائِماً» «٢» هر گاه به انسان ضرر برسد، ما را در حالى كه و به پهلو خوابيده يا نشسته يا ايستاده مى‌خواند. «٣» اثبات توحيد پس از بيان راههاى خداشناسى، اين بحث مطرح مى‌شود كه آيا امكان دارد در جهان دو يا چند خالق و آفريننده وجود داشته باشد؟ دانشمندان پاسخ اين پرسش را منفى مى‌دانند و براى اثبات توحيد و يگانگى خدا دلايل گوناگونى را بيان داشته‌اند كه در اينجا به دو برهان اشاره مى‌كنيم: ١- برهان تركيب‌ دو گانگى مستلزم تركيب است و مركب بودن، مستلزم نياز و احتياج، و نياز با خداوندگارى سازگار نيست. توضيح: اگر مبدأ و خالق آفريده‌ها متعدد باشد و هر دو بى‌نياز و واجب‌الوجود باشند، بايد بين آنان تمايز باشد، زيرا دو گانگى بدون تمايز و جدا بودن امكان پذير نيست و اگر دو گانگى داشته باشند بايد ا زيك جهت متشابه و از جهت ديگر متمايز باشند و لازمه آن مركب بودن ازجهات مختلف است و لازمه تركيب، نياز به اجزاء است‌