تاريخ از ديدگاه قرآن و نهجالبلاغه

تاريخ از ديدگاه قرآن و نهجالبلاغه - وفا، جعفر - الصفحة ١٤

ذكر (ياد) «١» و مادّه «قول» «٢» استفاده كرده است.
ب- تاريخ به مفهوم گاه‌شمارى آن، در آغاز شكوفايى اسلام و در دهه اوّل هجرى توسط رسول اكرم در فرهنگ اجتماعى و زبان مردم متداول شد. «٣» و از سال اوّل هجرى، شمارش ايّام، ثبت رويدادها، قراردادها و عهدنامه‌هايى كه پيامبر اسلام با اقوام و قبايل مى‌بست با سال و ماه هجرى معيّن گرديد. «٤» معاهده او با يهوديان «مقناوى» و «بنى‌حبيبه» و برادران و خويشاوندان سلمان در شيراز از جمله آنهاست. «٥» ج- در زبان فارسى نيز اصطلاح «تاريخ» به همان معنا و مفهوم كه در زبان عربى وجود دارد، كاربرد پيدا كرده و در متون كهن به‌كار رفته و امروز نيز همان معنا را داراست. «٦» تعريف تاريخ‌ پيش از پرداختن به نظر قرآن درباره تاريخ، به نظريات برخى از مورّخان و انديشمندان مى‌پردازيم تا ببينيم تاريخ از نظر آنها چگونه تعريف و تفسير شده است و با بينش قرآن تا چه حدّ نزديك است، مقصود از تاريخ در اين كتاب بررسى سرگذشت انسانهاست نه دگرگونيهاى يك حوزه هستى در طول زمان همانند مطالعه پيدايش و تحوّلات حيات (زيست شناسى) يا مطالعه دگرگونيهاى زمين (زمين شناسى). «٧» تاريخ در نظر «مقريزى» مورخ مشهور عبارت است از:
«خبر دادن از آنچه در گذشته در جهان رخ داده‌است.» «٨»