نقاط استراتژيك جهان

نقاط استراتژيك جهان - جهان بین، اسماعیل - الصفحة ٩٦

مذاكراتى در الجزاير به منظور دستيابى به يك راه حل قطعى و پايان دادن به اختلافات ايران و عراق برقرار شد كه سرانجام به امضاى قرارداد سال ١٩٧٥ الجزيره منجر شد.
اروندرود طبق مادّه نهم اين قرارداد، يك آبراه كشتيرانى بين‌المللى است و هر دو كشور متعهد شده‌اند از هر نوع عملى كه مانع كشتيرانى در اروند و درياى سرزمينى هر يك از دو كشور شود، اجتناب كنند. «١» درياهاى بسته و نيمه بسته‌ موضوع «درياهاى بسته و نيمه بسته» در دستور كار تنظيم شده كنفرانس سوّم حقوق درياها قرار گرفت. «٢» اوّلين تعريف از آنها به شرح زير اعلام شد. «٣» الف. اصطلاح «درياى بسته»: «٤» به درياى كوچك داخلى گفته مى‌شود كه به وسيله دو كشور يا بيشتر احاطه شده و توسّط آبراه باريكى به درياى آزاد مرتبط باشد.
ب. اصطلاح «درياى نيمه بسته»: «٥» به پهنه‌اى از دريا اطلاق مى‌گردد كه در حاشيه اقيانوس مادر قرار گرفته و به وسيله قلمرو خاكى دو يا چند كشور محصور شده است.
هيأت نمايندگى ايران در نشست چهل و سوم كميته دوم در كاراكاس، براى رفع ابهام موجود تعريف‌هاى ياد شده اظهار داشت كه اين نوع دريا نبايد با (درياى كاملًا بسته) «٦» اشتباه شود؛ درياى خزر و درياچه آرال را مى‌توان نمونه‌هايى از اين نوع دانست، در حالى كه خليج فارس همانند درياى بالتيك به وسيله يك تنگه به درياى آزاد مرتبط است نبايد آنها را در حكم درياى بسته قلمداد كرد. درياى كارائيب و درياى آندامن با چند معبر وصولى به درياى آزاد، نمونه‌هايى از درياى نيمه بسته مى‌باشد.
با توسعه مفهوم منطقه انحصارى- اقتصادى و بهره‌بردارى انحصارى از منابع، بخصوص جلوگيرى از دسترسى ماهيگيران خارجى به منابع زنده منطقه، ديگر دليلى براى پيگيرى‌