نقاط استراتژيك جهان

نقاط استراتژيك جهان - جهان بین، اسماعیل - الصفحة ٨٦

سهامهايى را از شركتها و كمپانيهاى نفتى مختلف به دست آوردند. توليد نفت بعداز روى كار آمدن عبدالعزيز بن سعود در سال ١٩٣٢ در عربستان به انحصار آمريكاييها در آمد.
آمريكا برى نفوذ در ايران و دستيابى به سهام نفتى، كوششهاى بسيارى كرد.
انگلستان براى منحرف كردن نظر آمريكا از ايران به ساير نقاط، با سهيم شدن كمپانيهاى نفتى آمريكا در نفت ساير كشورهاى منطقه نظر موافق داشت.
شرايط بعداز جنگ جهانى دوم، كمك شايانى به برترى بين المللى آمريكا كرد. اثرات كاهش نفوذ انگلستان به تدريج آشكار شد، تا جايى كه ايران در فاصله سالهاى ١٩٤١ تا ١٩٧١ نيروهاى خود را از خليج فارس خارج خواهد ساخت. خروج انگلستان على رغم مخالفت آمريكا «١» در زمان مقرّر انجام شد.
آمريكا براى اجراى سياستهاى خود در منطقه خليج فارس تمايلى به حضور نظامى مستقيم نداشت؛ زيرال با حضور مستقيم خود در اقيانوس هند و جنگ با ويتنام، شكست سختى خورده، تجربه تلخى به دست آورده بود. همين حضور مستقيم و شكست از ويتنام، آنها را به دكترين «بومى كردن» منطقه سوق داد. عربستان سعودى و ايران در راستاى اين سياست، به عنوان دو ستونى اصلى «٢» انتخاب شدند.
پيروزى انقلاب اسلامى ايران در ١٩٧٩ (م) سياست «دو ستونى» آمريكا در منطقه را به شكست كشانده، منافع كشورهاى قدرتمند را به خطر انداخت. استقلال همه جانبه‌اى كه جمهورى اسلامى ايران خواهان آن بود و صدور انقلاب به عنوان يكى از اهداف آن با منافع كشورهاى قدرتمند در تضاد بود. آمريكا به همين دليل به كمك همپيمانان خود، اقدامات گسترده‌اى را عليه ايران تدارك ديد.
يكى از اين اقدامات، مسلّح كردن عربستان سعودى به عنوان تنها ستون حفظ منافع آمريكا بعد از سقوط شاه بود. فروش هواپيماهاى «آواكس» به عربستان در راستاى همين سياست صورت گرفت. البتّه آمريكا براى تداوم دكترين «دو ستونى» كه براساس استراتژى بومى كردن، صورت پذيرفته بود، اقدام به ايجاد «كمربندامنيّتى» ازپاكستان تا مصر كرد.