درس دوازدهم تنگه‌هاى بسفر و داردانل‌ اغلب كشورهاى جهان از امكان دسترسى به دريا برخوردارند. فقط دسترسى به دريا نمى‌تواند از نظر استراتژيكى داراى اهميت باشد. سواحل يك كشور در برخى موارد، ممكن است از شرايط مناسب جهت ايجاد تأسيسات بندرگاهى برخوردار نباشد يا اينكه دستيابى به آبهاى آزاد با محدوديت‌هايى همراه باشد. مثال مشهور اين مسأله، وضعيت جغرافيايى سرزمين روسيه است؛ سواحل شمالى اين كشور در بيشتر روزهاى سال پوشيده از يخ است و ساير راههاى دريايى آن به وسيله تنگه‌ها و جزايرى كه در كنترل ساير كشورها قرار دارد، محدود شده است. «١» تنگه‌هاى بسفر و داردانل كه در كشور تركيه قرار دارد، در طول تاريخ، مانع دسترسى روس‌ها به درياى مديترانه و آب‌هاى آزاد بوده است. امپراتوران روسيه و پس از آن حزب كمونيست در اين كشور، همواره سعى كرده‌اند اين تنگه‌ها را تصرف كرده يا دست كم كنترل آن را بدست آورند، امّا هيچ‌گاه در اين كار موفق نبوده‌اند. عامل اصلى ناكامى روس‌ها در اين امر، دخالت قدرت‌هاى رقيب كه حضور اين كشور در درياى مديترانه را به زيان منافع خود مى‌ديدند، بوده است. «٢» موقعيت جغرافيايى‌ تنگه‌هاى بسفر و داردانل كه در شمال غرب تركيه واقع شده، قسمت آسيايى اين كشور را از قسمت كوچك اروپايى آن جدا مى‌سازد.