نقاط استراتژيك جهان

نقاط استراتژيك جهان - جهان بین، اسماعیل - الصفحة ١١٤

ج. اهميت استراتژيك‌ موقعيت استراتژيكى باب المندب داراى دو بعد نظامى و اقتصادى است. از نظر اقتصادى، اين تنگه به عنوان يك گذرگاه آبى جهت حمل و نقل كالا از غرب به شرق و از سوى ديگر حمل مواد اوليه از شرق به غرب، همواره مورد توجه بوده است. از نظر نظامى نيز، نقش گسترده و اهميّت زياد نيروى دريايى در رقابت بين قدرت‌هاى بزرگ، موجب شده تا باب المندب به عنوان يكى از مبادى و نقاط حساس دريايى مورد توجه باشد. «١» قبل از حفر كانال سوئز، مسير دريايى جاده ابريشم از بندر عدن عبور مى‌كرد و پس از عبور از اقيانوس هند به چين مى‌رسيد. اهميت ابريشم چين در آن زمان براى غريب‌ها كمتر از اهميت نفت در زمان ما نبود. «٢» ساير كالاهاى بازرگانى نيز پس از عبور «يرزخ سوئز»، در ساحل درياى مديترانه بارگيرى شده و از طريق باب المندب به اقيانوس هند راه مى‌يافت. «٣» در حال حاضر، به همان اندازه كه كانال سوئز داراى اهميت است، اين تنگه نيز مهم است و چنانچه يكى از اين دو گذرگاه بسته شود، ديگرى نيز تا حدودى اهميت خود را از دست خواهد داد.
اين منطقه تا قبل از استقلال يمن در سال ١٩٦٧، به مدت بيش از صد سال در اختيار انگلستان بود و يكى از پايگاههاى مهم آن كشور در منطقه خاورميانه محسوب مى‌شد.
پس از خروج انگلستان از يمن جنوبى و باب المندب، ابرقدرت شرق، شوروى (سابق) جاى آن را گرفت. ناوگان نظامى شوروى (سابق) در اقيانوس هند بطور منظم در عدن سوخت‌گيرى مى‌كرد. با گسترش نفوذ اين كشور در مصر در زمان جمال عبدالناصر تا حدودى كل منطقه درياى سرخ و كانال سوئز در كنترل شوروى (سابق) قرار گرفت، اما با روى كارآمدن انور سادات، اوضاع به نفع آمريكا تغيير كرد. «٤» از جنگ جهانى دوم به بعد، مسأله انرژى و مهم‌ترين منبع تأمين كننده آن يعنى خليج‌