خلاصه‌ خليج فارس سابقه تاريخى طولانى دارد. اين منطقه قبل از هجوم اروپاييان، مورد تاخت و تاز قدرتهاى متعدّد قرار گرفت. پرتغاليها در دوران صفويه، نخستين افرادى بودند كه خليج فارس را مورد هجوم قرار دادند. آنها در طول ١٥٠ سال تسلّط بر خليج فارس، دست به تجاوزات و كشتار فراوانى زدند.
ساير دولتهاى اروپايى نيز براى غارت منابع خليج فارس به رقابت پرداختند كه به پيروزى انگلستان منجر شد. اين دولت در طول ساليان دراز، قراردادهاى ننگينى را به دولتهاى خليج فارس تحميل كرد تا اينكه بعداز سال ١٩١٣ مخالفتهايى عليه اين دولت به راه افتاد.
انگليسيها سرانجام، در سال ١٩٧١ از خليج فارس خارج شدند و جاى خود را به رقيبان آمريكايى سپردند.
رژيم شاه كه به عنوان ستون‌نظامى آمريكا در منطقه عمل مى‌كرد، در سال ١٩٧٩ سقوط كردظ آمريكا نيز براى حفظ منافع خود و تضعيف نظام جمهورى اسلامى ايران، دست به اقدامات متعددى زد كه مسلّح كردن عربستان، ايجاد «كمربند امنيّتى» از پاكستان تا مصر و حضور مستقيم در آبهاى خليج فارس در جنگ عراق عليه ايران و جنگ عراق عليه كويت، از آن جمله مى‌باشد.
پرسش‌ ١- چه عواملى سبب خروج پرتغاليها از منطقه خليج فارس شد؟
٢- دولتهايى را كه بعداز حذف سلطه پرتغاليها از خليج فارس به رقابت پرداختند، برشماريد.
٣- هدف اصلى انگليسيها در منطقه خليج فارس چه بود؟
٤- چه چيزى نفوذ بيشتر آمريكا در خليج فارس را امكان پذير كرد؟
٥- وقوع انقلاب اسلامى چه تأثيرى بر روند خليج فارس گذاشت؟