دست آوردند.
انگلستان پس از تثبيت اوضاع داخلى خود براى دردست گرفتن بازارهاى شرق، با هلنديها به مبارزه پرداخت. هلند در سال ١٦٥٤ طبق معاهده‌اى سيادست دريايى انگلستان را به رسميّت شناخت. انگلستان و فرانسه در سال ١٦٦٣ عليه هلند وارد جنگ شدند كه اين جنگ با شكست انگلستان به پايان رسيد. تجارت انگلستان در خليج فارس در سالهاى ١٦٨٩- ١٧٠٢ يك بار ديگر رونق گرفت. باوجود اين، هلنديها تا سال ١٧٢٢ از نظر تجارت و بازرگانى، وضع خوبى داشتند.
ج- فرانسويان در خليج فارس‌ ورود فرانسويان به خليج فارس با اعزام مبلّغان مسيحى شروع شد. سپس كمپانى هند شرقى فرانسه، هيأتى در سال ١٦٦٥ به حضور شاه عباس دوم در اصفهان فرستاد تا امتيازاتى را كسب كند. شاه عباس دوم براى مقابله با نفوذ هلند و انگلستان، حضور اين قدرت سوم را غنيمت شمرد و به دنبال آن سه كشتى كمپانى هند شرقى فرانسه در سال ١٦٦٩ براى اولين بار وارد خليج فارس شدند و فعاليتهاى تجارى خود را شروع كردند.
جنگهاى هفت ساله فرانسه و انگلس در اروپا «١» (١٧٥٦- ١٧٦٣)، روابط اين دو كشور را در خليج فارس خصمانه كرد. شكست فرانسه درجنگهاى هفت ساله، موجب شد رقابت در خليج فارس به نفع انگلستان تمام شود.
كشور فرانسه با اتّحادى كه بار روسيّه ايجاد كرده بود، طىّ سالهاى دهه آخر قرن نوزدهم، ناگهان در خليج فارس دست به فعاليتهاى دامنه دارى زد و در عين حال، خود را به انگلستان نيز نزديك كرد.
تسلّط انگلستان بر خليج فارس‌ ورود انگلستان به خليج فارس به آغاز قرن هفدهم برمى‌گردد. نخستين اقدامات سياسى و نظامى آنها عليه پرتغاليها بود آنان در طول ١٥٠ سال اوّل حضورشان در خليج فارس با وجود در رقابت شديد پرتغاليها و هلنديها، توانستند موقعيت خود را حفظ كنند.