نقاط استراتژيك جهان - جهان بین، اسماعیل - الصفحة ١٢٩
«ارنست رنان» نويسنده فرانسوى خطاب به سازنده كانال سوئز «فرديناند دولسپس» مىگويد:
«آنچه شما ساختهايد، نه تنها دو دريا را به هم وصل مىكند، بلكه يك كانال ارتباطى ين اقيانوسهاى دنياست. اهميت آن از لحاظ دريانوردى چندان شكوهمند است كه هنگام جنگ هر كس آرزومند در اختيار داشتن آن است». «١» عبارت بالا بخوبى بيانگر اهميت سوق الجيشى و استراتژيك اين كانال است، چرا كه در طول دو جنگ بزرگ، فرماندهان آن در آرزوى تصرف اين آبراه بودند. احداث كانال سوئز يك تحول محم در عبور و مرور دريايى- از نظر تجارى و نظامى- محسوب مىشد. با حفر اين كانال فاصله اروپا تا خليج فارس و هندوستان و همچنين هزينه حمل و نقل كالا به نصف كاهش يافت. «٢» پس از جنگ جهانى دوّم و تقسيم جهان به دو بلوك شرق و غرب، بر اهميّت كانال سوئز افزوده شد و هر يك از دو ابرقدرت تلاش مىكرد بر اين منطقه حسّاس تسلّط يابد. پس از خروج انگلستان از كانال سوئز، شوروى (سابق) براى مدتى بر اين منطقه مسلط شد، ليكن پس از مرگ جمال عبدالناصر و روى كار آمدن انور سادات، اوضاع به نفع آمريكا تغيير كرد.
كانال پاناما الف. موقعيت جغرافيايى كانال پاناما آبراهى است كه در سال ١٩١٤ در كشور پاناما حفر شد و در نتيجه احداث آن خليج پاناما و درياى كارائيب به يكديگر متصل شد. طول اين كانال حدود هشتاد كيلومتر و كمترين عرض آن حدود نود متر مىباشد. عمق اين كانال ٥/ ١٢ متر است، امّا به علت ناهموارى سطح زمين در طول مسير كانال آب بندهايى ايجاد شده است كه در برخى