نقاط استراتژيك جهان

نقاط استراتژيك جهان - جهان بین، اسماعیل - الصفحة ١٢٢

مى‌توانست به نيروهاى متفقين بپيوندد. «١» اهميت تنگه‌هاى تركيه براى انگلستان در طول جنگ جهانى اول داراى ابعاد ديگرى نيز بود. اين كشور كه همواره در فكر جلوگيرى از نفوذ رقيبان اروپايى به منطقه تحت سلطه خود يعنى خاورميانه و كشور هندوستان بود، از قدرت يافتن آلمان و اتحاد آن با امپراتورى عثمانى سخت هراسان شد. راه مقابله با تهديد آلمان، جلب همكارى روسيه بود. انگليسى‌ها با توجه به علاقه روس‌ها به تنگه‌هاى بسفر و داردانل، وعده دادند كه پس از جنگ، اين تنگه‌ها را به آنها واگذار كنند. با وقوع انقلاب كمونيستى روسيه در سال ١٩١٧، اين كشور از صحنه جنگ جهانى اول كنار رفت و وعده انگلستان به روس‌ها هم امكان تحقق نيافت. «٢» يكى از سياستمداران انگلستان در گزارشى از وضعيت آلمان در طول جنگ جهانى اول چنين مى‌نويسد:
«اگر آلمان‌ها با حفظ كنترل خود بر تركيه، جنگ را به پايان برسانند، انگلستان چنان با موقعيت خطرناكى روبه‌رو خواهد شد كه حتى تصور آن هم مشكل است. روسيه مأيوس از قسطنطنيه، به سوى خليج فارس سرازير خواهد شد و آلمان‌ها هم مانند قبل، در اين امر مشوق روس‌ها خواهند گرديد». «٣» با وقوع انقلاب كمونيستى در روسيه و تقسيم جهان به دو بلوك شرق و غرب، باز بر اهميت تنگه‌هاى بسفر و داردانل افزوده شد. مشكل اساسى شوروى (سابق) همچنان به قوت خود باقى بود، همچنان كه امروز نيز اين مشكل براى روسيه وجود دارد. از اين‌رو،