نقاط استراتژيك جهان

نقاط استراتژيك جهان - جهان بین، اسماعیل - الصفحة ١٢٠

پس از ظهور اسلام در مشرق زمين و گسترش آن به سمت غرب، اين منطقه بار ديگر به صحنه وقوع حوادث هم و جنگ‌هاى بزرگ تبديل شد. «١» در دوران تسلط رومى‌ها بر اروپا، درياى سياه، تنگه‌هاى بسفر و داردانل و شهر قسطنطنيه، مرزهاى شرقى اين امپراتورى را تشكيل مى‌داد و از آنجا كه هزينه سفرهاى دريايى در مقايسه با سفرهايى كه از طريق خشكى صورت مى‌پذيرفت، كمتر بود، گذرگاههاى آبى بسفر و داردانل از موقعيت سوق الجيشى برخوردار بودند. شهر بندرى قسطنطنيه كه در مدخل تنگه بسفر قرار داشت، در ٦٦٧ سال قبل از ميلاد، توسط يونانيان بنا شده و به نام «بيزانس» مشهور بود. اين شهر به دليل آنكه بر روى هفت تپه كه بر تنگه بسفر مشرف بود، قرار داشت، همچون دژى مستحكم و تسخيرناپذير جلوه مى‌كرد. «٢» سربازان مسيحى در طول جنگ‌هاى صليبى پس از تصرف شهر قسطنطنيه از تنگه‌ها گذشتند و شهر قونيه پايتخت سلجوقيان را تصرف كردند. از اين تاريخ به بعد تا سال ١٤٥٣ كه سلطان محمد فاتح، امپراتور عثمانى، پايتخت امپراتورى روم شرقى را به تصرف خود درآورد، تنگه‌هاى بسفر و داردانل در دست رومى‌ها بود. «٣» تسلط امپراتوران عثمانى بر اين تنگه‌ها تا فروپاشى اين امپراتورى در اوايل قرن بيستم ادامه داشت.
در دوران استعمار، به دليل رقابت‌هايى كه بين انگلستان و روسيه تزارى وجود داشت، انگلستان با حمايت از امپراتورى عثمانى، در صدد بود تا از نفوذ روس‌ها به درياى مديترانه و منطقه خاورميانه جلوگيرى كند. بر همين اساس، تلاش‌هاى روسيه به منظور تسلط بر اين گذرگاههاى آب همواره ناموفق بود، اما وقوع جنگ جهانى اول و اتحاد امپراتورى عثمانى با آلمان موجب شد تا سياست انگلستان در قبال اين امپراتورى تغيير كند. پس از خاتمه جنگ، امپراتورى عثمانى تجزيه شد و متصرفات آن بين كشورهاى پيروز در جنگ تقسيم گرديد. «٤»