آينده جهان از ديدگاه اديان - مظفری، آیت - الصفحة ٩٢
درباره اوضاع جهان قبل از ظهور، روايات شيعه را مىتوان به دو دسته تقسيم كرد:
الف: روايات حاكى از امور منفى، زوال و انحطاط بشر: اين بخش، حكايت از مشكلات، تبهكارىها و انحطاط اخلاق بشر دارد به گونهاى كه از حيوانات نيز پستتر مىشوند.
فساد و ظلم اقتصادى، سياسى، فرهنگى، اجتماعى، نظامى، قساوت و درندهخويى يا گرگ صفتى بشر در اين هنگام به نهايت مىرسد و يأس از اصلاح و بهبودى وضع جهان پديدار مىگردد.
اين اخبار را مىتوان به چند دسته تقسيم كرد:
١- رواياتى كه از پر شدن زمين از ظلم و جور به طور مطلق سخن مىگويند و حادثهاى معين و مشخص را متذكر نمىشوند. مانند روايت «يَمْلأُ الارضَ قِسْطَاً وَ عَدلًا كَمَا مُلئِتْ ظُلْماً وَ جَوْراً» كه «مستفيض» بلكه «متواتر» بين شيعه و سنى است. «١» ٢- رواياتى كه بر كثرت آشفتگىها و زيادى درگيرىها و نابسامانى دلالت دارد.
٣- رواياتى كه بر فرياد و اندوه مردم از سختىهاى زمانه و دلگيرى شديد از اوضاع و احوال دلالت دارند.
٤- رواياتى كه بر حيرت و سرگردانى درباره عقايد دينى و وجود حضرت مهدى (ع)- با توجه به طولانى شدن غيبت- و مانند آن حكايت دارد.
٥- اخبارى كه دال بر گسترش جهل در جامعه اسلامى است.
٦- روايات دال بر اختلاف آراء و انگيزهها، خواستهها و افزايش مكاتب باطل و انحرافى.
٧- اخبار دال بر انحراف حكام و فرمانروايان ممالك اسلامى و فسق و فجور و انحرافشان از اسلام؛ ٨- اخبار دال بر مصاديق انحراف و گناه در جامعه اسلامى- و جامعه بشرى- مانند زنا، غنا، لهو و لعب، هم جنس بازى و مانند آن.
ب: روايات حاكى از امور مثبت: اين بخش، حاكى از پيشرفتهاى عظيم علمى، صنعتى،