آينده جهان از ديدگاه اديان - مظفری، آیت - الصفحة ٨٥
است، يعنى مردم نيز حضرت مهدى (ع) را مىبينند، اما او را نمىشناسند و متوجه نمىشوند كه او را ديدهاند.
حديثى از امام رضا (ع) بر مفهوم اول دلالت دارد. ريّان ابن صلت روايت مىكند:
از حضرت رضا (ع) درباره قائم (عج) سؤال شد، حضرت فرمود: جسمش ديده نمىشود و به اسم خويش ناميده نمىشود. «١» در روايت ديگرى، نايب دوم حضرت شيخ محمد بن عثمان عمرى نقل كرده است كه:
به خدا سوگند، صاحب اين امر هر ساله در موسم [حج] حضور مىيابد، مردم را مىبيند و مىشناسد و آنان وى را مىبينند ولى نمىشناسند. «٢» ويژگىهاى دوره غيبت كبرى:
١. رابطه بين امام (ع) و مردم از طريق نوّاب خاص قطع مىشود. در اين دوره طبق دستور آن حضرت نايبان عام امام (ع) يعنى فقها، حجّت بر مردم و مردم موظفاند در حوادث و مسائل دينى و حكومتى به آنان رجوع كنند. در اين دوره تنها افراد خالص و عارفِ به حق به طور استثنايى به ديدار آن حضرت نايل مىشوند. «٣»