عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج5) - منصورنژاد، محمد؛ شيخيان، على - الصفحة ٧٥ - ٢-١ حضور زنان در ميدانهاى نبرد
ديدار او را در حالى ديدم كه پيكر پاك شهيدى را با خود حمل مىكرد. معلوم شد كه از يك عمليات موفق چريكى باز مىگردد. [١]
پايان سخن در بارۀ نقش و سهم زنان در دفاع مقدس آن است كه اين قشر كه حدود نيمى از جمعيت كشور را تشكيل مىدهند، به خوبى توانستهاند در پشت جبهه تحت عناوين و جلوههاى متعدّد و در جبهه نيز بهعنوان رزمنده و آزاده نقشآفرينى كنند. براى شناخت ميزان تأثير عاملى بر دفاع مقدس بهترين راه آن است كه فرض كنيم آن عامل مشاركت نداشته است. به راستى اگر حضور و مشاركت فعالانه بانوان سراسر كشور را از روزهاى اوّل جنگ تا پايان آن ناديده گيريم، آيا توانِ لازم را براى مقاومت هشتساله در برابر دشمنان جهانى، منطقهاى و صدام داشتيم؟
بانوان علاوه بر اينكه خود مستقيماً در جبههها حضور يافتند و غيرمستقيم در پشت جبههها دفاع مقدس را يارى كردند، مشاركت آنها باعث تقويت روحيۀ مردان، پسران و رزمندگان مىشده است و تأثير عنصر روحيه در جنگ نيز امرى واضح است. زنها نه اينكه در حاشيه، جنگ را يارى كردند، بلكه در متن جنگ، دفاع مقدس را مديريت كردند و در جاى جاى مسائل جنگ نقش داشتند. گرچه متأسفانه نقش آنها تاكنون به خوبى بيان نشده، ولى به تعبير حضرت امام (ره) اينها سربازان گمنام جبههها بودهاند و بايد به آنها اقتدا كنيم. ايشان مىفرمود:
من وقتى كه در تلويزيون مىبينم اين بانوان محترم را كه اشتغال دارند بههمراهى كردن و پشتيبانى كردن از لشكر و از قواى مسلح، ارزشى براى
[١] . همان، ص ٢٩-٣٠. مرحوم حجةالاسلام والمسلمين ابوترابى در بارۀ نقش فعال چهار خواهر آزاده ايرانى در سلولهاى عراقى و مقاومتهاى بالا و روحيۀ عالى آنها مطالبى نقل مىكند كه خواندنى است. ر. ك: آشنايان ناآشنا، ص ١٣٤-١٣٦.