عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج5)

جلد پنجم (وحدت مردمى-حضور روحانيت)

بخش اول وحدت مردمى

فصل اوّل كليات

1 مفهوم وحدت مردمى

2 اهميت و ضرورت وحدت مردمى

3 آثار وحدت مردمى

1-3 پيروزى انقلاب اسلامى

2-3 استقلال

3-3 عنايت الهى

4-3 پيروزى در جنگ تحميلى

فصل دوم عوامل مؤثر بر وحدت مردمى

1 دين اسلام

2 دفاع از دستاوردهاى انقلاب اسلامى

3 رهبرى امام خمينى (ره)

4 علاقه به وطن و ميهن اسلامى

فصل سوم بسيج اقشار مختلف مردم

1-1 فعاليتهاى زنان در پشت جبهه

2-1 حضور زنان در ميدانهاى نبرد

2 دانشگاهيان و دانشجويان

1-2 نقش دانشگاهيان و دانشجويان در پشت جبهه

2-2 حضور دانشگاهيان و دانشجويان در جبهه

3 حوزويان و طلاب

4 فرهنگيان و دانشآموزان

5 اقوام، مذاهب و اقليّتها

6 كارگران

فصل چهارم نيروهاى نظامى و نهادهاى انقلابى

1 نيروهاى نظامى

1-1 ارتش

2-1 سپاه و بسيج

2 نهادهاى انقلابى

1-2 جهاد سازندگى

2-2 ساير نهادها

بخش دوم حضور روحانيّت

فصل اول پيشينه جهادى روحانيت

1 صدور فتوا

1-1 فتواى جهاد سيد محمد كاظم يزدى در جنگ جهانى اوّل

2-1 فتواى ميرزا حسن شيرازى در تحريم تنباكو

3-1 فتاواى ميرزا محمد تقى شيرازى در عراق

4-1 فتواى ميرزاى قمى در اجازه به فتحعليشاه

5-1 فتواى كاشفالغطا در جنگ ايران و روس

6-1 فتواى ميرزا مسيح مجتهد عليه روسيه در ايران

2 حضور در جبهههاى جنگ

1-2 جنگ جهانى اوّل

2-2 انقلاب اسلامى عراق

3-2 هجوم وهّابىها به عراق

4-2 سلطۀ فرانسه بر لبنان

3 پشتيبانى مالى از جهادگران

1-3 كمكهاى ميرزاى شيرازى به جهادگران در مقابل انگليس

2-3 كمكهاى ميرزاى قمى به مجاهدان ايرانى در جنگ با روس

3-3 كمكهاى كاشفالغطا به مجاهدان ايرانى در نبرد با روس

فصل دوم حضور مقام معظم رهبرى

1 موقعيت جبههها

2 بنىصدر، ضعفها و خيانتها

3 اوّلين حضور

4 جنگهاى نامنظم

5 جبهۀ غرب

6 حصر آبادان و عمليات ثامنالائمه

7 آزادسازى سوسنگرد

1-7 وضعيت شهر

2-7 كارشكنى بنىصدر

3-7 استمداد از امام امّت

8 سقوط خرمشهر

1-8 وضعيت شهر

2-8 بىاعتنايى بنىصدر

9 سال آخر جنگ

10 ويژگىهاى حضور

1-10 پوشيدن لباس رزم

2-10 سادگى حضور

3-10 اطاعت از فرمان امام در جنگ

4-10 برخورد با تخلّفات

11 حفظ دستاوردهاى دفاع مقدس

فصل سوم حضور عالمان دين

1 آيةاللّه هاشمى رفسنجانى

1-1 نمايندگى امام در شوراى عالى دفاع

2-1 فرماندهى عالى جنگ

3-1 جانشينى فرمانده كل قوا

4-1 مشاركت در پذيرش قطعنامه

5-1 مكاتبه با رئيسجمهور عراق

6-1 دريافت نشان فتح

2 آيةاللّه العظمى بهاءالدينى

3 آيةاللّه ميرزا جواد آقا تهرانى

4 شهيد آيةاللّه دكتر بهشتى

5 شهيد آيةاللّه سيد اسداللّه مدنى

6 شهيد آيةاللّه عطاءاللّه اشرفى اصفهانى

7 شهيد حجةالاسلام والمسلمين شاهآبادى

8 آيةاللّه قاضى دزفولى

فصل چهارم جلوههاى حضور

1 تأكيد بر مشروع بودن دفاع مقدس

2 تشويق مردم به حضور در جبهه

3 تأثير بر فرماندهان جنگ

4 شوق جهاد و عشق به جبهه

5 تلطيف فضاى رزم با معنويت

1-5 تقويت ايمان به خدا

2-5 ترويج ارزشهاى اخلاقى

3-5 توسّل به اهلبيت (ع)

4-5 پاسخ به مسائل شرعى

6 آفرينش حماسهها

1-6 فعاليّتهاى رزمى

2-6 تقويت روحيه رزمى

3-6 شجاعت

4-6 شهادتطلبى

5-6 ايثار

منابع و مآخذ

الف-كتابها

ب-نشريات و منابع منتشر نشده

عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج5) - منصورنژاد، محمد؛ شيخيان، على - الصفحة ١٤٩ - ٤-١ فتواى ميرزاى قمى در اجازه به فتحعليشاه

اوّل: مشروعيت‌بخشى به حكومت خود به‌عنوان نيابت از عالمان شيعه؛ در اين‌باره شاهان صفوى و قاجار بيش از ديگران در تلاش بودند و به جز مواردى اندك، توفيقى به دست نياوردند.

دوّم: انجام جهاد؛ اين نوع اجازه بيشتر در دوره قاجار در جنگ با كفّار مطرح بود، چرا كه جنگ‌هاى دوره صفوى با عثمانى‌ها كه سنّى بودند، حكم ديگرى داشت.

در طول جنگ ده ساله ايران و روس (١٢١٨-١٢٢٨ ه‌. ق) در زمامدارى فتحعليشاه قاجار، ميرزاى قمى در تنگناى شديدى بود؛ از يك سو نمى‌توانست حكومت قاجار را يك حكومت مشروع بداند و از سوى ديگر تضعيف شاه قاجار را در مقابل تزار روس كه به قصد نابودى اسلام به كشور اسلامى هجوم آورده بود، مصلحت نمى‌دانست و به خوبى به پيامدهاى استيلاى روس بر مسلمانان وقوف داشت. ميرزا جهاد با نيروهاى متجاوز را واجب مى‌دانست، ولى سعى مى‌كرد كه فتوا به وجوب جهاد را جداى از تأييد مشروعيت قاجار قلمداد كند.

فتحعليشاه در سال ١٢٢٣ قمرى يعنى پنج سال پس از شروع جنگ كه به ناتوانى خود در تجهيز سپاه، تهيه اسلحه و امكانات و بسيج مردم پى برده بود، براى جلب حمايت حوزه‌هاى علميه به مراجع و در رأس آنان ميرزاى قمى متوسل شد؛ او پيك‌هاى ويژه‌اى را به حوزه‌هاى علميه قم، نجف، كربلا، سامرا، اصفهان و كاشان فرستاد و از علما استمداد جست. [١]

[١] . به دستور فتحعليشاه، دو روحانى دربارى به نام‌هاى محمد باقر سلماسى و صدرالدين تبريزى براى گردآورى فتاواى علما در بارۀ جنگ با روسيه نزد شيخ جعفر كاشف‌الغطا، ميرزاى قمى، ملا احمد نراقى، سيد على اصفهانى، ميرزا محمد حسين سلطان العلما و. . . رفتند. علماى فوق نيز حكم به وجوب جهاد با كفار روس را صادر كردند. (ناسخ التواريخ: سلاطين قاجار، محمد تقى سپهر، ج ١، ص ١٨٤) .