عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج5)

جلد پنجم (وحدت مردمى-حضور روحانيت)

بخش اول وحدت مردمى

فصل اوّل كليات

1 مفهوم وحدت مردمى

2 اهميت و ضرورت وحدت مردمى

3 آثار وحدت مردمى

1-3 پيروزى انقلاب اسلامى

2-3 استقلال

3-3 عنايت الهى

4-3 پيروزى در جنگ تحميلى

فصل دوم عوامل مؤثر بر وحدت مردمى

1 دين اسلام

2 دفاع از دستاوردهاى انقلاب اسلامى

3 رهبرى امام خمينى (ره)

4 علاقه به وطن و ميهن اسلامى

فصل سوم بسيج اقشار مختلف مردم

1-1 فعاليتهاى زنان در پشت جبهه

2-1 حضور زنان در ميدانهاى نبرد

2 دانشگاهيان و دانشجويان

1-2 نقش دانشگاهيان و دانشجويان در پشت جبهه

2-2 حضور دانشگاهيان و دانشجويان در جبهه

3 حوزويان و طلاب

4 فرهنگيان و دانشآموزان

5 اقوام، مذاهب و اقليّتها

6 كارگران

فصل چهارم نيروهاى نظامى و نهادهاى انقلابى

1 نيروهاى نظامى

1-1 ارتش

2-1 سپاه و بسيج

2 نهادهاى انقلابى

1-2 جهاد سازندگى

2-2 ساير نهادها

بخش دوم حضور روحانيّت

فصل اول پيشينه جهادى روحانيت

1 صدور فتوا

1-1 فتواى جهاد سيد محمد كاظم يزدى در جنگ جهانى اوّل

2-1 فتواى ميرزا حسن شيرازى در تحريم تنباكو

3-1 فتاواى ميرزا محمد تقى شيرازى در عراق

4-1 فتواى ميرزاى قمى در اجازه به فتحعليشاه

5-1 فتواى كاشفالغطا در جنگ ايران و روس

6-1 فتواى ميرزا مسيح مجتهد عليه روسيه در ايران

2 حضور در جبهههاى جنگ

1-2 جنگ جهانى اوّل

2-2 انقلاب اسلامى عراق

3-2 هجوم وهّابىها به عراق

4-2 سلطۀ فرانسه بر لبنان

3 پشتيبانى مالى از جهادگران

1-3 كمكهاى ميرزاى شيرازى به جهادگران در مقابل انگليس

2-3 كمكهاى ميرزاى قمى به مجاهدان ايرانى در جنگ با روس

3-3 كمكهاى كاشفالغطا به مجاهدان ايرانى در نبرد با روس

فصل دوم حضور مقام معظم رهبرى

1 موقعيت جبههها

2 بنىصدر، ضعفها و خيانتها

3 اوّلين حضور

4 جنگهاى نامنظم

5 جبهۀ غرب

6 حصر آبادان و عمليات ثامنالائمه

7 آزادسازى سوسنگرد

1-7 وضعيت شهر

2-7 كارشكنى بنىصدر

3-7 استمداد از امام امّت

8 سقوط خرمشهر

1-8 وضعيت شهر

2-8 بىاعتنايى بنىصدر

9 سال آخر جنگ

10 ويژگىهاى حضور

1-10 پوشيدن لباس رزم

2-10 سادگى حضور

3-10 اطاعت از فرمان امام در جنگ

4-10 برخورد با تخلّفات

11 حفظ دستاوردهاى دفاع مقدس

فصل سوم حضور عالمان دين

1 آيةاللّه هاشمى رفسنجانى

1-1 نمايندگى امام در شوراى عالى دفاع

2-1 فرماندهى عالى جنگ

3-1 جانشينى فرمانده كل قوا

4-1 مشاركت در پذيرش قطعنامه

5-1 مكاتبه با رئيسجمهور عراق

6-1 دريافت نشان فتح

2 آيةاللّه العظمى بهاءالدينى

3 آيةاللّه ميرزا جواد آقا تهرانى

4 شهيد آيةاللّه دكتر بهشتى

5 شهيد آيةاللّه سيد اسداللّه مدنى

6 شهيد آيةاللّه عطاءاللّه اشرفى اصفهانى

7 شهيد حجةالاسلام والمسلمين شاهآبادى

8 آيةاللّه قاضى دزفولى

فصل چهارم جلوههاى حضور

1 تأكيد بر مشروع بودن دفاع مقدس

2 تشويق مردم به حضور در جبهه

3 تأثير بر فرماندهان جنگ

4 شوق جهاد و عشق به جبهه

5 تلطيف فضاى رزم با معنويت

1-5 تقويت ايمان به خدا

2-5 ترويج ارزشهاى اخلاقى

3-5 توسّل به اهلبيت (ع)

4-5 پاسخ به مسائل شرعى

6 آفرينش حماسهها

1-6 فعاليّتهاى رزمى

2-6 تقويت روحيه رزمى

3-6 شجاعت

4-6 شهادتطلبى

5-6 ايثار

منابع و مآخذ

الف-كتابها

ب-نشريات و منابع منتشر نشده

عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج5) - منصورنژاد، محمد؛ شيخيان، على - الصفحة ٤٧ - ٣ رهبرى امام خمينى (ره)

هماهنگ به ايشان اقتدا مى‌كردند و به عبارت ديگر، رمز موفقيت اين عامل در وحدت‌بخشى چه بوده است؟ در بعضى منابع با برشمردن ويژگى‌هاى شخصيتى و علمى و شيوه ارتباط امام به تحليل موضوع پرداخته‌اند [١]و بعضى ضمن پذيرفتن ويژگى‌هاى شخصيتى امام، سرّ موفقيت ايشان در به حركت درآوردن مردم را در جاى ديگر جسته‌اند. براى مثال، شهيد مطهرى معتقد است:

اگر امام عنوان پيشواى مذهبى و اسلامى را نمى‌داشت و اگر مردم ايران در عمق روحشان يك نوع آشنايى و انس و الفتى با اسلام نداشتند. . . محال بود نهضت و انقلابى به اين وسعت در مملكت ما به وجود آيد. رمز موفقيت رهبر در اين بود كه مبارزه را در قالب مفاهيم اسلامى به پيش برد. ايشان با ظلم مبارزه‌كرد، ولى مبارزه با ظلم را با معيارهاى اسلامى مطرح كرد. . . با ظلم و ستم و استعمار و استثمار مبارزه كرد، مبارزه‌اى تحت لواى اسلام و با معيارهاى موازين اسلامى. [٢]

در جهت همين تحليل، در دفاع مقدس نيز ديده‌ايم كه امام (ره) مسأله جنگ را با مفاهيم دينى گره مى‌زد و مى‌فرمود:

حضور در جبهه‌ها واجب كفايى است، ما براى اداى تكليف جنگيده‌ايم، هدف ما در جنگ اثبات صلابت اسلام بود، جنگ ما جنگ كفر و اسلام است. [٣]

ابعاد وحدت از نگاه امام را مى‌توان در چهار بُعدِ به رسميت شناختن يكديگر، وحدت عليه استكبار، موجوديت و هويت امت واحده، موضع‌گيرى واحد در مسائل محورى خلاصه كرد. [٤]همچنين سطوح وحدت از نگاه حضرت

[١] . ر. ك: تحليلى بر انقلاب‌اسلامى، ص ٩٢-٩٨؛ امام‌خمينى و انقلاب سلامى، ص ١٨١-١٨٧.
[٢] . پيرامون انقلاب اسلامى، شهيد مرتضى مطهرى، ص ٥١-٥٢.
[٣] . براى ملاحظه ديدگاه امام در باره جنگ ر. ك: آيين انقلاب اسلامى، ص ٤٤٥-٤٤٦.
[٤] . براى ملاحظه تفصيلى ر. ك: منشور همبستگى، ص ١٣٩-١٤٩.