عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج1) - تقي زاده اکبري، علي - الصفحة ٢٥ - ٥ پيشينۀ پژوهش
اجتماعى را كه از دستاوردهاى معنوى يعنى فرهنگ سرچشمه مىگيرد، تمدّن مىخوانند. مقصود از فرهنگ در اين پژوهش نيز دستاوردهاى معنوى يا ذهنى است. از اينرو، عوامل فرهنگى از مقولۀ دستاوردها و اندوختههاى معنوى است. از آنجا كه اكثريت قريب به اتفاق ملّت ايران و رزمندگان مسلمانند، مراد از فرهنگ در اينجا، فرهنگ اسلامى است.
٥. پيشينۀ پژوهش
كارهاى پژوهشى و تأليفى بسيارى تا كنون در ابعاد گوناگون سياسى، اقتصادى، نظامى و فرهنگىدفاع مقدّس انجام شده است. برخى از مراكز مانند بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاى دفاع مقدّس، دفتر ادبيات و هنر مقاومت حوزۀ هنرى سازمان تبليغات اسلامى، مركز حفظ آثار و نشر ارزشهاى دفاع مقدّس نيروى زمينى سپاه، كنگرههاى بزرگداشت سرداران و رزمندگان شهيد دفاع مقدّس، بنياد شهيد انقلاب اسلامى و ستاد امور آزادگان، در تلاش گستردهاى خاطرات، دستنوشتهها، وصيّتنامهها، زندگىنامههاى رزمندگان اسلام را به صورت صدها جلد كتاب ارزشمند منتشر كردهاند. هدف از تدوين و انتشار اين آثار، ثبت حماسۀ دفاع مقدّس و انتقال آن به نسلهاى آينده است. در اين آثار از برخى عوامل معنوى و فرهنگى كه روح دفاع مقدّس را تشكيل مىدهند، سخن به ميان آمدهاست، امّا در هيچيك از اين آثار، اين عوامل به صورت دستهبندىشده ارائه نشده است؛ تنها در مجموعۀ ارزشمند «فرهنگ جبهه» نگاشتۀ آقاى سيدمهدى فهيمى تا اندازهاى اين كار انجام شده است. براى مثال، «آداب و رسوم» اين مجموعه پارهاى از عوامل معنوى و فرهنگى را در خود گرد آورده است. در عين حال اين نوع از آثار دربردارندۀ اطلاعات فراوانى دربارۀ عوامل معنوى و فرهنگى دفاع مقدّس است و از همين رو نيز از منابع مهمّ اين پژوهش محسوب مىشوند.