عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج1) - تقي زاده اکبري، علي - الصفحة ٣٢ - ٨ مبانى نظرى پژوهش
اهميّت روحيه آنگاه بيشتر آشكار مىشود كه يك واحد نظامى دچار ضعف روحيه و آسيبديدگى روانى گردد. در اين مواقع، نيروها كارايى خود را در نبرد از دست مىدهند و با اندك فشار دشمن درهم مىشكنند.
از عوامل مؤثّر در تقويت روحيه و افزايش آمادگى روحى، ايمان مذهبى است. اين حقيقتى است كه كارشناسان نظامى نيز بر آن تأكيد دارند و به آن اعتراف مىكنند. [١]اينان معتقدند ايمان مذهبى در محيط پر از تشنّج و اضطراب جنگ، آرامش روحى را براى سربازان به ارمغان مىآورد. يكى از كسانى كه به مدّت شش سال در هانوى، پايتخت ويتنام، اسير بوده است، مىگويد:
دين و مذهب خيلى براى ما مهمّ بود. . . ما براى آن كه بتوانيم آنروزگار سخت را به پايان آوريم، به خداوند نيازمند بوديم. [٢]
همچنين «اعتقاد به ماهيّت جنگ و ايمان به درستى عمل رهبرانملى و نظامى، روحيهساز بزرگى است كه موجب وحدت و يكدلى افراد يك جامعه گشته و پيروزى و موفقيّت در جنگ را تضمين مىكند.» [٣]
پنج - افزون بر روحيه، انضباط-كه از عوامل نامحسوس و غيرفيزيكى توان رزمى محسوب مىشود-ارتباط نزديكى با عوامل معنوى و فرهنگى دارد، زيرا انضباط داراى دو جنبۀ معنوى و ظاهرى است. جنبۀ معنوى انضباط محصول ايمان به خداوند متعال، احساس مسؤوليّت و پايبند بودن به ارزشهاى اخلاقى و الهى و اعتماد به فرماندهان، رؤسا و همكاران است. ويژگى جنبۀ معنوى انضباط در اين است كه اگر تمامى كنترلها برداشته شود،
[١] . روحيۀ جنگى، ص ٥٧-٦٢.
[٢] . فصلنامۀ بررسىهاى نظامى، ش ١١، پاييز ٧١، ص ٥٠-٥١.
[٣] . اصول جنگ و توان رزمى، ص ٢٤.