- آبرويى و ...] باشد و همچنين آن خطر نسبت به آن حضرت يا شيعيان و دوستان آن حضرت باشد، پس اگر مؤمن در اين گونه موارد تقيّه كند در اصل امام خود را در دفع خطر و ضرر يارى كرده است، مانند مواردى كه گفتار و كردار بنده مؤمن [خداى ناخواسته‌] موجب مسخره دشمنان يا بى‌ادبى جاهلان نسبت به اولياى حق و امامان معصوم (ع) شود.[١] مؤلف در ادامه رواياتى را در فضيلت تقيّه و همچنين در نكوهش ترك آن [در جايگاه خود] و اشاراتى به موارد و كيفيت آن آورده است.

٧. يارى امام عصر (ع) با دعا در تعجيل فرج آن حضرت: احاديث و روايات دلالت دارد كه احقاقِ حقوق الهى و حقوق همه انبيا، اوصيا و اوليا بستگى كامل به ظهور سرشار از سرور حضرت بقيةالله (ع) دارد و متوقف بر آن است. همچنين از بسيارى از اخبار و فقرات ادعيه و زيارات استفاده مى‌شود كه اصل وقوع ظهور آن حضرت يك وعده تخلف ناپذير الهى است، ولى زمان وقوع آن حركت و حادثه عظيم از امور «بداءپذير» بوده كه قابل تعجيل و تأخير مى‌باشد.

از بعضى از روايات اين گونه به دست مى‌آيد كه دعاى مؤمنان- چنانچه با شرايط و آداب كامل باشد- تأثير به سزايى در تعجيل فرج خواهد داشت و روشن است كه اگر فعل كسى در وقوع امرى تأثير داشته باشد، به نوعى در آن امر كمك كرده است. نتيجه آنكه: دعاى شخص مؤمن جهت تعجيل فرج، در حقيقت، نصرت و يارى امام عصر (ع) است.[٢]

مرحوم مؤلف در ادامه اين فصل چنين آورده است: همان طور كه دعا موجب تعجيل در فرج است، ترك آن نيز باعث تأخير در فرج مى‌شود. ايشان از طريق استناد به شواهد قرآنى و روايى به تبيين اين مهم مى‌پردازد. آوردن آيات و روايات و تفسير و تأويل آنها بر اين مطلب تأكيد مى‌كند.

وى همچنين با آوردن رواياتى مبنى بر اينكه امامان معصوم (ع)، خود گاهى اوقات از شيعيان خود مى‌خواستند، كه براى حوايج و مهمات آنها دعا كنند، نتيجه مى‌گيرد كه دعاى مؤمن در اصلاح حوايج و برطرف شدن هموم و غموم (ناراحتى‌ها و نگرانى‌هاى) امامان (ع) تأثير دارد و اين مطلب منافاتى با اين قضيه ندارد كه امامان با اينكه خود وسيله همه فيوضات الهى براى ديگران هستند و از هر جهت از ديگران بى‌نياز مى‌باشند [امّا از ديگران درخواست دعا نمايند] چنان‌كه خداوند متعال با آنكه غنى بالذات بوده و بى‌نياز مى‌باشد، امّا بندگان را امر به عبادت خود فرموده و همچنين از آنها طلب يارى نموده و حتى قرض خواسته است.

حكمت اين امور، آن است كه بندگان، خود را در راحتى عقيده و گفتار و در مقام دوستى با او بيازمايند و با انجام اين اعمال لياقت و قابليت رحمت او را بيابند.[٣] مؤلف در ادامه، مطالب خواندنى خوب و قابل استفاده‌اى را درباره شرايط دعا و اوقات و مكان‌هاى آن ذكر مى‌كند.

٨. يارى امام زمان (ع) به واسطه تمنا و آرزوى يارى ايشان: تمنا و آرزوى يارى امام زمان (ع) هنگامى كه با عزم و اراده حقيقى و اشتياق قلبى و صدق و يقين باشد در حقيقت يارى امام عصر (ع) است و بر دو قسم است: اوّل، اينكه اشتياق فراوان و اراده و تصميم داشته باشد كه هرگاه آن حضرت ظهور كنند، ايشان را يارى نمايد. دوم، اينكه انديشه نصرت و يارى اسلام [حقيقتاً] در قلب او باشد و به واسطه خرابى و نابسامانى در اسلام اندوهگين باشد.

فردِ مؤمن، شوق و اشتياق فراوانى براى نصرت و يارى امام زمان (ع) دارد و چون در خارج، اسباب ظاهرى آن مهيّا نيست، همواره آرزوى فراهم شدن زمينه آن را دارد و براى آن بى‌تابى مى‌كند. مؤمن منتظر، پيوسته با غم و اندوه همدم است تا به حدّى كه حالت ندبه پيدا مى‌كند؛ در اين صورت است كه خداوند به او اجر كامل يارى امام زمان (ع) را عنايت كرده و او را از ياوران قائم آل محمد (ع) به شمار مى‌آورد.[٤]

بنده مؤمن اگر تمناى نصرت و يارى اسلام را داشته و حقيقتاً براى مصيبت‌هاى اسلام غمناك باشد امّا چون توانايى يارى اسلام را ندارد، به واسطه تمناى آن، در زمره ياوران واقعى محسوب مى‌شود. از آنجا كه نصرت و يارى و حفظ اسلام از شئون خاصه امام زمان (ع) است، پس هر كس، به هر عنوان و به هر وسيله‌اى كه سعى و كوشش در نصرت اسلام نمايد، در حقيقت امام عصر (ع) را يارى نموده است.[٥] مرحوم مؤلف در اين باب، رواياتى را درباره ادخال سرور در قلب مؤمن و رفع گرفتارى‌هاى مؤمنان و حقوق برادران دينى مى‌آورد و از آن نتيجه مى‌گيرد كه كمك به آنان و يارى رساندن به ايشان، يارى رساندن به امام زمان (ع) است.[٦]

٩. يارى حجّت خدا (ع) با انتظار ظهور و فرج آن حضرت: اهميت انتظار ظهور به حدّى است كه منتظر در زمره مجاهدان و شهداى در حضور امام (ع) به شمار مى‌رود. مرحوم فقيه ايمانى اين بخش را در سه قسمت سامان داده است: ١. رواياتى كه بيان مى‌كند كه انتظار فرج، فضيلت نصرت و شهادت در راه خدا را دارد. از جمله: در «نورالابصار» از ابى حمزه نقل شده كه گفت: به امام صادق (ع) عرض كردم: «فدايت شوم، پير و ناتوان شده و اجلم نزديك شده و مى‌ترسم پيش از وقوع امر فرج شما بميرم».

امام (ع) فرمود: «اى اباحمزه! هر كس كه ايمان داشته باشد و گفتار ما را تصديق كند و منتظر فرج ما باشد، مانند كسى است كه در زير پرچم حضرت قائم (ع) شهيد شده، بلكه پاداش كسى را دارد كه در ركاب پيامبر