اين خانه كه خانه اسرار فاطمه (س) است، در كنار قبور ائمه بقيع قرار داشت؛ تا آنكه در سال ١٣٤٤ ق. هم‌زمان با تخريب بارگاه ائمه، توسط وهابيان، ويران گرديد.

چهل صورت قبر

اميرمؤمنان، على (ع)، بنا بر وصيت حضرت فاطمه زهرا (س) او را شبانه دفن كرد و به كسى خبر نداد و قبر آن حضرت را مخفى كرد. امام على (ع)، در بقيع، چهل صورت قبر درست كرد و روى آنها آب ريخت. ٧

به گفته كاتب اسكافى، پس از جريان دفن مخفيانه و شبانه فاطمه زهرا (س)، مردم به سوى بقيع حركت كردند و در پى يافتن قبر وى برآمدند؛ ولى نتوانستند قبر وى را شناسايى كنند. ٨

طبرى مى‌نويسد: مردم، صبح كردند و چهل قبر جديد در بقيع يافتند. همه در بقيع حاضر شدند؛ امّا شناخت قبر، برايشان مشكل بود. يكديگر را سرزنش مى‌كردند كه پيامبر (ص)، تنها يك دختر از خود به يادگار گذاشت؛ آيا او بميرد و در تشييع پيكرش و نماز بر او حاضر نشويم و قبر او را نشناسيم؟ برخى از غاصبان حكومتى نيز گفتند: تنى چند از زنان مسلمان، بيايند تا اين قبرها را بشكافيم تا پيكرش را يافته، بر او نماز گزاريم و قبر او را زيارت كنيم. خبر به على بن ابى طالب (ع) رسيد. او در حالى كه غضبناك بود، راهى بقيع شد. فردى به سمت بقيع دويد و به مردم گفت: اين على‌بن ابى طالب است كه به بقيع مى‌آيد و به خدا قسم ياد كرده است كه اگر سنگى از اين قبرها جابه‌جا شود، شمشير على، كارگر خواهد بود. آنگاه جمع حاضر در بقيع، پراكنده شدند. ٩

برخى از زنان مدفون در قبرستان بقيع‌

در طول تاريخ اسلام، زنان نامدار بسيارى، در بقيع به خاك سپرده شدند كه نام و مكان دفن آنان، نامشخص است. شخصيت‌هاى زير، تعدادى از زنان مدفون در اين قبرستان هستند:

الف- فاطمه بنت اسد؛ او مادر اميرمؤمنان، على (ع) است. همو على (ع) را درون كعبه به دنيا آورد. ١٠ قبرش در قبرستان بقيع،- نزديك قبور مطهر امامان (ع)- معروف است.

ب- دختران پيامبر؛ زينب، رقيه و ام‌كلثوم.

ج- همسران پيامبر؛ ام‌سلمه، حفصه، ريحانه، زينب بنت جش، زينب بنت خزيمه، صفيه بنت حيى، عايشه و ماريه قبطيه.

د- عمه‌هاى پيامبر؛ صفيه و عائكه. صفيه، مادر زبير بن عوام است. او زنى شجاع، اديب و شاعر بود كه از فصاحت زيادى برخوردا بود ١١ و در جنگ خندق حاضر شد و يك نفر از يهوديان را به درك واصل كرد. ١٢ صفيه، در سال ٢٠ و در سن ٧٣ سالگى، وفات يافت. ١٣

ه- ام البنين؛ مادر حضرت عبّاس، قمر بنى‌هاشم.

و- حليمه سعديه؛ مادر رضاعى پيامبر (ص).

ز- ام‌كلثوم؛ دختر اميرمؤمنان (ع).

ح- سكينه؛ دختر امام حسين (ع)؛ او داراى فضيلت و بخشش فراوان بود و در سال ١١٧، در حدود ٨٠ سالگى وفات يافت. ١٤

لازم به ذكر است كه به جز دو فرد اخير، مزار ساير زنان، در بقيع، مشخص است.

ام‌البنين در بقيع‌

ام‌البنين، پس از حادثه غم‌بار عاشورا، مرتب به بقيع مى‌رفت و در آن مكان، به گريه و نوحه جان‌سوز مى‌پرداخت. مردم نيز گرد او جمع مى‌شدند و مى‌گريستند. ١٥ روايت شده است كه او هر روز به بقيع مى‌رفت و ضمن همراه بردن عبدالله بن عباس، فرزند قمر بنى‌هاشم، در عزاى فرزندش، شعر مى‌خواند. مردم و از جمله مروان بن حكم نيز جمع مى‌شدند و از سوگ و رثاى او، به گريه مى‌افتادند. ١٦

زينب صغرى در بقيع‌

پس از بازگشت كاروان حسينى از كربلا، دختر عقيل بن ابى‌طالب، به سوى بقيع آمد و در حالى كه بر شهداى كربلا مى‌گريست، اشعارى با مضمون زير را خواند: «شما چه جوابى را براى پيامبر داريد، اگر از شما بپرسد: شما كه آخرين امّت‌ها هستيد، با اهل بيت و ياران و ذريه من چه كرديد؟ برخى اسير شدند و برخى در خون خود غلطيدند.

اگر من به شما سفارش كرده بودم كه با خاندانم به بدى رفتار كنيد، باز هم اين جزاى من نمى‌بود». ١٧

گنبدهاى مزار زنان نامى‌

از ديرباز، مسلمانان، گنبدهايى بر فراز مرقد شخصيت‌هاى بزرگ خود مى‌ساختند كه در بقيع نيز از اين بناهاى رفيع، وجود داشت. به جز گنبد بزرگ و سفيد مزار ائمه بقيع (ع)، چند گنبد معروف زير نيز وجود داشت:

الف- گنبد بيت‌الاحزان.

ب- گنبد مقبره دختران پيامبر.

ج- گنبد مقبره همسران پيامر.

د- گنبد مقبره حليمه سعديه.

در سال ١٣٤٣ ق. اين بناها، توسط فرقه منحرف و كج‌انديش وهابيت، تخريب شد. اين گروه، هم‌زمان، بارگاه حضرت خديجه (س) در مكه، حوا در جده، حمزه در احد و ابن عباس در طائف را نيز ويران كردند.

پى‌نوشت‌ها در دفتر مجله موجود است.