ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١٦ - قرآن همراه انسان كامل
قرآن همراه انسان كامل
سخنرانى آيت الله جوادى آملى
چيزى بالاتر از قرآن كريم در جهان خلقت به صورت كتاب در نيامده است. گرچه انسان كامل- رسول گرامى (ص)- در مقام نورانيت با ساير اهل بيت (ع) يك نورند، اما او كسى است كه قرآن همراه با او نازل شده است. بنابراين خداى سبحان وقتى در قرآن از پيامآورش ياد مىكند، طرزى سخن مىگويد كه معلوم مىشود قرآن به همراه پيامبر آمده، نه پيامبر به همراه قرآن. از اين تعبير بر مىآيد كه انسان كامل، سمتى دارد كه قرآن بايد همراه او باشد. و لذا خداوند در قرآن مىفرمايد:
از پيامبرى كه فرستادم اطاعت كنيد و از نورى كه به همراه او نازل كردم كمك بگيريد.[١]
اين تعبير هم نشان مىدهد كه قرآن به همراه پيامبر است و چون اولين صادر، همين خاندانند كه يك نورند، بنابراين قرآن كريم يا در همين حدّ است يا از اين حد، در خلاف آنها نيست. در تلو آنهاست. و «اول ما صدر» [اولين فعلى كه از خداوند صادر شد] و «اول ما خلق» [اولين مخلوقى كه آفريده شد] هم، نور رسولالله (ص) است. و چون امام صادق (ع) و تمام ائمه (ع) طبق زيارت جامعه، يك نورند، اولين فيض، نور اين خاندان است. قرآن در شعاع اينها و با اينها است.
اگر چيزى در قرآن باشد كه آن، همراه نداشته باشد، و چيزى در انسان كامل باشد كه در حوزه قرآن نباشد، اين همراهى و مصاحبت نيست. چون منظور از همراهى، اين نيست كه هر دو، يك راه را طى كنند، نظير دو اتومبيل كه در يك اتوبان حركت مىكنند، بلكه اگر صراط مستيقم و راه معنوى است هر دو در اين راهند. لذا اگر در قرآن كريم مطلبى باشد كه انسان كامل آن را نداند يا به آن عمل نكرده و به آن متخلق نباشد و همچنين در انسان كامل يك حقيقتى باشد كه قرآن آن را در بر نداشته باشد، اين اولين درجه اختلاف است. در حالى كه رسول گرامى (ص) در حديث ثقلين،[٢] به نفى تأكيدى، اينها را از هم جدا نمىداند.
انسان كامل اگر بخواهد به صورت كتاب در بيايد مىشود قرآن، و اگر قرآن بخواهد به صورت انسان متجلى گردد، مىشود پيامبر (ص)، امام صادق و ساير ائمه (ع). اين يك حقيقت است كه گاهى به صورت «ثقل اكبر» و گاهى به صورت «ثقل اصغر» درآمده است. همان طور كه چهارده معصوم (ع) يك نورند. لذا وقتى به آن مقام رسيديم مىبينيم اين دو ثقل هم يك نورند. خداوند در بخشى از آيات قرآن كريم، از وجود مبارك رسول گرامى (ص) به عنوان «ذكر» ياد كرده است:
... قَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَيْكُمْ ذِكْراً\* رَسُولًا يَتْلُوا عَلَيْكُمْ آياتِ اللَّهِ ....[٣]
خدا بر شما ذكرى نازل كرده است. پيامبرى كه آيات خدا را برايتان مىخواند.
يعنى وجود مبارك حضرت رسول (ص) مىشود ذكر؛