آنچه از روايات و آيات استنباط مى شود اين است كه پديده رجعت همگانى نيست. در هنگام قيام جهانى امام عصر (ع) و قبل از برپايى رستاخيز رجعت به وقوع مى پيوندد ولكن منحصر به جمعى از مؤمنان و مشركان خواهد بود و اين گونه كه همه مؤمنان زنده شوند و همه مشركان زنده شوند صورت نمى پذيرد در حالى كه مخصوص عده اى از مؤمنان راستين و عده اى از مشركان محض مى باشد.

بهترين دليل بر اين گفته كه رجعت پديده همگانى نمى باشد حديثى از حضرت صادق (ع) مى باشد كه حضرت فرمودند:

به درستى كه رجعت براى همه نيست، بلكه به جمعى خاص اختصاص دارد رجعت (بازگشت) نمى كنند مگر مؤمنان راستين و مشركان فرو رفته در شرك محض و غير از آنها هيچ كس به دنيا باز نمى گردد.[١]

در قرآن كريم اشاره به اين موضوع دارد كه پديده رجعت قبل از رستاخيز همگانى نيست بلكه از هر امتى دسته اى زنده مى شوند و به دنيا بازمى گردند و آنها جمعى از مؤمنان و جمعى از مشركان از هر امت مى باشند.

حضرت امام باقر (ع) براى اثبات اين مدعا با تمسك به آيه ٨٣ سوره نمل مى فرمايد كه:

آيا آنها قرآن را نخوانده اند كه مى فرمايد: «آن روز (رجعت) كه از هر امتى، دسته اى را فراهم مى آوريم.»[٢]

از اين حديث شريف حضرت باقر (ع) معلوم مى شود كه اولًا اصل پديده رجعت قبل از رستاخيز صورت مى گيرد و اين آيه را مربوط به رجعت مى باشد زيرا در روز رستاخيز همه محشور مى شوند نه گروهى از هر امت، و ثانياً: به قرينه‌ «مِنْكُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً» كه من براى (تبعض) است از هر امتى بعضى برانگيخته خواهند شد و پديده رجعت طبق اين آيه قرآن همگانى نخواهد بود.

به سبب عظمت روز رجعت اين روز در كنار روز قيام حضرت مهدى (ع) و روز رستاخيز از ايام الله مى باشد. چنانكه امام جعفر صادق (ع) به سبب مشابهت رجعت با ظهور حضرت مهدى (ع) و روز رستاخيز مى فرمايد:

روزهاى خدايى سه روز هستند: روز قيام امام مهدى (ع)، و روز رجعت و روز رستاخيز.[٣]

بنابراين سه روز از اين جهت كه ايام الله هستند با هم مشابهت دارند و به ترتيب تحقق پيدا مى كنند: اول قيام حضرت مهدى (ع)، دوم پديده رجعت و سوم روز رستاخيز برپا خواهد شد.

پى نوشت ها:

با استفاده از كتاب: سؤال از امام مهدى (عج) در روايات، نوشته سيد فخرالدين موسوى، با تلخيص.

[١]. ر. ك: مجلسى، محمدباقر، بحارالانوار، ج ٥٣، صص ١٣٨- ١٣٦.

[٢]. براى اطلاع بيشتر ر. ك: حر عالمى، الإيقاظ الهجعه بالبرهان على الرجعه، باب ٢، دليل ٣.

[٣]. وَ أُحْيِ الْمَوْتى‌ بِإِذْنِ اللَّهِ. سوره آل عمران (٣)، آيه ٤٩.

[٤]. سيوطى، تفسير جلالين، ج ١، ص ٤٣٢.

[٥]. فَأَماتَهُ اللَّهُ مِائَةَ عامٍ ثُمَّ بَعَثَهُ. سوره بقره (٢)، آيه ٢٥٩.

[٦]. به تفاسير قرآن كريم اعم از عامه و خاصه مراجعه شود.

[٧]. أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيارِهِمْ وَ هُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ الْمَوْتِ فَقالَ لَهُمُ اللَّهُ مُوتُوا ثُمَّ أَحْياهُمْ .... سوره بقره (٢)، آيه ٢٤٣.

[٨]. مجلسى، براى اطلاع بيشتر ر. ك: حر عاملى، همان.

[٩]. بحارالانوار، ج ٩٢: حديث ١٠١؛ ليس منّا من لم يؤمن بكرّتنا.

[١٠]. البته روايات متعددى از عامه و خاصه مربوط به رجعت شده كه به كتاب صحيح بخارى ٩، ١٠٢؛ و كتاب كنزالعمال ١١؛ ١٣٣ از كتب عمه مراجعه فرماييد.

[١١]. شيخ صدوق، صفات الشيعه، ص ١٢١: ح ١٦١، به نقل از كتاب رجعت نگارش: حسن طارمى.

[١٢]. مجلسى، همان، ج ٥٣، ص ٣٩، حديث ١. إنّ الرّجعة ليست بعامّةٍ، وهى خاصّةٌ. لايرجع إلّا من محَض الايمان محضاً او محّض الشّرك محضاً.

[١٣]. مجلسى، همان، ج ٥٣، ص ٤٠، حديث ٦. اما يقرؤن القرآن: «وَيَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً».

[١٤]. مجلسى، همان، ج ٦٣، حديث ٥٣. ايّام الله ثلاثةٌ: «يوم القائم (ع) و يوم الاكرّة و يوم القيامة».