ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣ - تربيت پهلوانى
تاريخى نيست.
به همان سان كه بسيارى از مناسبات و معاملات مردم اين سرزمين واسپس ٢٧ سال مورد نقد و بررسى جدى واقع نشده و خاكستر غفلت امكان تجديد حيات شجره خبيثه كفر و شرك و الحاد را در پاره اى مناسبات فراهم آورده، به هيچ روى موضوع مهم و اساسى «تربيت بدنى» مورد بازپرسى، بازبينى و نقد واقع نشده. گوييا، به تمامى، همه بنيادهاى نظرى، وجوه فرهنگى و صورت هاى عملى ورزش مدرن يا همان» SPORT «را پذيرا گشته ايم. همه همت خود را مصروف نشر و پخش و استحكامش مى سازيم و بى آنكه بر زبان آوريم در تمامى صورت ها قاعده بازى ساخته و پرداخته شده از سوى غرب را پذيرا گشته ايم تا آنجا كه بى محابا همه داشته ها و اعتبار ملى و مذهبى را در سبد بى اعتبار آن مى ريزيم، چك سفيد امضا صادر مى كنيم و از آن وجهى تمام براى تمامى قابليت و حيثيت ملى و مذهبى مى سازيم. و پس از تحمل ضربات و شكست ها، سر در پى كشف عامل شكست مى گذاريم و يكى را دراز كرده و خود را از بند ملامت مى رهانيم.
چگونه است كه در ابتدايى ترين صورت، ارتباط ميان سيرت و صورت اعمال فردى و جمعى را در عصر پرفتنه و بلاى آلوده به شرك و نفاق غربى در نمى يابيم؟
در حوزه فرهنگ و تمدن اسلامى، تربيت بدنى نيز بسان ديگر مناسبات و معاملات، متأثر از حوزه اخلاق اسلامى بود چنانكه بروز و ظهور اين اخلاق و سيرت را در تماميت معمارى، شهرسازى، پوشش، نگارگرى و غيره جلوه گر مى بينيم. سنت پهلوانى نيز تنها وجهى از اين امر مهم را جلوه گر مى سازد.
همين پيوستگى در حوزه فرهنگ و تمدن غربى و همه مناسبات آن كه جمله ساكنان شرق و غرب عالم بدان مبتلايند وجود دارد. چنانكه هر يك از صورت هاى تمدنى غرب، وجهى از سيرت و باطن فكرى و فرهنگى آن را مى نمايانند و بدان متعهدند.
در رساله فتوتيه از «نفايس الفنون» در شرف و فضيلت فتوت و غايت و منفعت آن آمده است: «بدان كه شرف هر علمى شرف موضوع و علو غايت و عموم منفعت اوست و موضوع فتوت چون نفس انسانى است، وقتى كه بر صفاى فطرت خويش مانده باشد. هر آينه اين علم شريف بود و فايده او بقا و سعادت ابدى و نجات و كرامت سرورى قرب جلّ و علا و نيك نامى هر دو سرا، چه فتوت به حقيقت اتصاف است به صفات حميده و تخلق به اخلاق پسنديده ...»
از كجا آموخته ايم كه نفس تيز تك جمعى را با ابزار مال و دنيادارى، تيز و براق كردن و به ميدان فرستادن، نتيجه اى عالى و متعالى چون «عزت جمعى مسلمين» و «اخلاق حسنه جوانان» و «رغبت آنان به دين و معنويت» را در پى خواهد داشت؟
طى ربع قرن اخير همه آنچه- واسپس چند قرن فلاكت و نكبت- حاصل آمده، حاصل عمل مردان مرد از قبيله ايمان و رستگارى بود و همه امنيت و استقلال و هيبت ٢٧ ساله نيز مرهون همت والاى مردان ايمان و عمل از قبيله فتيان و جوانمردان بود كه به دور از هر رنگ و زرق، ياد همه مردان اهل فتوت و مروت و ولايت را زنده كردند.
اين همه باعث و بانى عزت، شكوه و امنيت و توفيق بوده، به اذن الله. بى گمان تداوم آن نيز در گرو همان عامل مذكور است كه ذكر آن رفت.
هيهات كه بهاى كافر نعمتى و نسيان، جز تجربه تلخ انفعال و شكست نخواهد بود. چنانكه، يوسف صديق با يك ترك اولى و اميد بستن به وساطت شرابدار عزيز مصر به مدت ٧ سال در چاه و بند و زنجير بماند تا بداند آنچه را كه بايد.
اين همه را حسب تكليف خويش نوشتيم تا متذكر اين نكته شويم كه تا دست رسى به جامعه ورزشى آكنده از رنگ و بوى فتوت و ولايت، و ظهور و بروز اين آيين در سيره و روش و معامله فردى و جمعى راهى دراز در پيش است و مجاهده اى بزرگ مى طلبد.
ما را راهى جز بازگشت به همه سنت هاى ممدوح مردان وارسته اهل ايمان و رستگارى نيست. سنتى كه همه توفيق، همه عزت و سربلندى را از مجرا و منشأ عزت مى طلبيد و بس. در اين باره توجه به موارد زير الزامى است:
١. بازپرسى جدى از مبانى نظرى، سابقه تاريخى، نقاط عطف مهم رفته و صورت هاى مختلف موضوع «ورزش مدرن»(SPORT) از طريق سير مطالعات تاريخى و فرهنگى (در ايران و جهان)،
٢. انجام مطالعه جدى درباره «امر تربيت بدنى» در گذشته (حوزه فرهنگ و تمدن ايران و اسلام)، كشف مبانى نظرى، بنيادهاى فرهنگى، صورت هاى عملى و نقاط عطف مهم تاريخى رفته،
٣. مطالعه و بررسى مجموعه عوامل مؤثر در به انزوا رفتن سنت پهلوانى و تربيت بدنى گذشته و ورود ورزش مدرن از عصر مشروطيت تا به امروز،
٤. بررسى مجموعه عوامل مؤثر در غفلت از اين امر مهم طى ٢٧ سال اخير،
٥ .... در جاى خود درباره ساير موارد گفت وگو خواهد شد. نكته آخر اينكه «ولله العزّه و لرسوله و للمؤمنين».
سردبير