ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥٥ - آداب و اعمال مسجد كوفه

٢. اعتكاف در آن مسجد مانند اعتكاف در مسجدالحرام و مسجد مدينه است؛ يعنى از ثواب و فضيلت بيشترى برخوردار است.

٣. مسجد كوفه، افضل از مسجد اقصى در بيت المقدس است.

٤. كشتى نوح از همين مكان حركت كرده است.

٥. هيچ گرفتار و محزونى در مسجد كوفه دست به دعا برنداشته مگر آنكه دعايش مستجاب شده است؛ يعنى خداوند غم و گرفتارى او را برطرف ساخته و حاجتش را برآورده است.

٦. مسجد كوفه باغى از باغهاى بهشت است.

٧. طرف راست اين مسجد مبارك و با بركت تر از طرف چپ آن است.

٨. عصاى موسى (ع)، شجره يقطين و انگشتر سليمان و ... در آنجاست.

٩. در روز قيامت اين مسجد براى اهلش شفاعت خواهد كرد.

١٠. حضرت ابراهيم (ع) و حضرت نوح (ع) و حضرت زكريا (ع) ... در آن نماز خوانده اند.

١١. امام زمان (ع) پس از ظهور در آن نماز خوانده و آنجا را محل قضاوت و محكمه خود قرار خواهد داد.

١٢. آنجا يكى از چهار مسجد مهم مسلمانان است؛ يعنى مسجدالحرام و مسجد مدينه و مسجدالاقصى است كه مسجد كوفه از مسجدالاقصى با فضيلت تر است.

آداب و اعمال مسجد كوفه‌

در كتابهاى دعا و زيارت آداب مسجد كوفه را به دنبال آداب خود شهر كوفه بيان مى كنند؛ چرا كه از سرزمين كوفه به عنوان حرم اميرالمؤمنين (ع) ياد شده است و براى ورود به آن، نظير حرم پيامبراكرم (ص) آدابى مشخص شده است. در هر حال چنين وارد شده است كه وقتى به سوى مسجد كوفه عازم شدى در حال رفتن الله اكبر و لااله الاالله و الحمدالله و سبحان الله مى گويى آنگاه كه به مسجد رسيدى در كنار در معروف به باب الفيل‌[١] بايست اينگونه سلام بده. السلام على رسول الله، السلام على اميرالمؤمنين و رحمة الله و بركاته و منتهى مشاهده و موضع مجلسه و مقام حكمته ... و انت وليى و سيدى و وسيلتى فى الدنيا و الآخرة.

سپس داخل مسجد شو و بگو: الله اكبر (سه مرتبه) هذا مقام العائذ بالله و بمحمد و بولاية اميرالمؤمنين والائمة المهديين الصادقين ... وحجة الله على خلقه.

آنگاه برو به طرف ستون چهارم نزديك باب الانماط كه روبروى ستون پنجم و به ستون حضرت ابراهيم (ع) معروف است و چهار ركعت نماز بخوان به اين ترتيب كه دو ركعت آن را با حمد و سوره «قل هو الله» و دو ركعت ديگر را با حمد و سوره قدر[٢]. وقتى نماز را به پايان بردى تسبيحات حضرت زهرا (ع) را ذكر و بعد اين گونه سلام كن:

السلام على عبادالله الصالحين الراشدين، الذين اذهب الله عنهم الرجس و طهرهم تطهيرا و جعلهم انبياء مرسلين و حجة على الخلق اجمعين و سلام على المرسلين والحمدالله رب العالمين و لك تقدير العزيز العليم. و هفت مرتبه بگو: سلام على نوح فى العالمين. سپس بگو: نحن على وصيتك يا ولى المؤمنين التى اوصيت بهاذريتك من المرسلين ... الحمدالله على ماهدانا.

پس از آن به نزديك «دكة القضا» رفته در آنجا دو ركعت نماز مى خوانى در اين نماز بعد از حمد در خواندن سوره مختار هستى هر يك از سوره هاى قرآن را كه در آن آيه سجده نيست مى توانى بخوانى. بعد از اين نماز هم وقتى تسبيحات حضرت زهرا (ع) را ذكر كردى آنگاه چنين بگو:

يا مالكى و مملكى و متغمدى بالنعم الجسام ... برحمتك يا ارحم الراحمين.

با توجه به مفصل بودن اعمال و آداب مسجد كوفه در اينجا به همين مقدار بسنده مى كنيم و علاقه مندان را به مفاتيح الجنان و كتابهايى كه در زمينه آداب و اعمال عتبات عاليات نوشته شده رجوع مى دهيم.

پى نوشتها:

[١]. بحارالانوار، ج ٥٣، ص ١١.

[٢]. بحارالانوار، ج ٩٧، صص ٣٨٩- ٣٩٠، روايت ١٤.

[٣]. بحارالانوار، ج ٥٢، ص ٣٣٠.

[٤]. بحارالانوار، ج ٥٢، ص ٣٦٤، ح ١٣٩.

[٥]. جهت اطلاع بيشتر به تاريخ طبرى ج ١، ص ٢٤٨ و معجم البلدان ج ٤، ص ٣٢٣ به بعد مراجعه شود.

[٦]. قال رسول الله (ص) لما اسرى لى مررت بموضع مسجد الكوفه ... من لايحضره الفقيه ج ١، ص ١٥٠ ح ١٨.

[٧]. من لايحضره الفقيه ج ١ ص ١٤٩ ح ١٤. در نقل ديگرى دارد فان هذا الموضع كان مسجد الكوفة الاول الذى خطه آدم و انااكره ان ادخله راكبا. بدرستى كه اين مكان جز محدوده اوليه مسجد كوفه است كه حضرت آدم (ع) آن را مشخص ساختند و من دوست ندارم كه در حال سواره بودن وارد آن شوم. بحارالانوار ج ٩٨، ص ٦ و ٣٨٦، ح ٦.

[٨]. لغت نامه دهخدا، ج ٥، ص ٧٣٥٩.

[٩]. المزار الكبير، ص ١٢٢.

[١٠]. بحارالانوار، ج ٩٧، ص ٤٠٠، ح ٤٩.

[١١]. بحارالانوار، ج ٩٧، ص ٣٩١، ح ١٦.

[١٢]. بحارالانوار، ج ٩٧، ص ٣٩!، ح ٣٤.

[١٣]. چون از على (ع) روايت شده است فرمودند: ادخل الى جامع الكوفة من الباب الاعظم فانه روضة من رياض الجنة. من از در بزرگ (باب الفيل) به مسجد كوفه وارد مى شوم چون آن در باغى از باغهاى بهشت است. بحارالانوار ج ٩٧ ص ٤٠٩.

[١٤]. روايت شده است امام صادق (ع) در زمان حكومت سفاج به مسجد كوفه آمدند و از باب الفيل وارد شدند و در كنار ستون چهارم نماز خواندند و از آن حضرت نقل شده است كه فرمودند: اين ستون حضرت ابراهيم (ع) است. المزارالكبير، ص ١٦٢.