فاطمه موهاى بلندى دارد. هنوز موردى از شپش روى سرش پيدا نشده؛ امّا مشكوك به اين بيمارى است. آنها حمّام ندارند؛ امّا خودش مى‌گويد: هر روز موهامو زير آب مى‌شورم. وضع بهداشت محلّه‌اشان اذّيتش مى‌كند. موش‌ها و سوسك‌هايى كه از خانه‌هايشان بالا مى‌روند، زباله‌هايى كه جوى آب‌ها را پر كرده‌اند. آنها در محلّه‌اشان حتّى سطل زباله ندارند. مى‌گويد: همسايه‌هامون همشون شپش دارن. اين را با اكراه مى‌گويد. فاطمه دستمال و فال مى‌فروشد. دخترانى كه با او كار مى‌كنند هم شپش دارند.

كودكان زير ٥ سال هم؛ از اين شپش‌ها دارند حتّى آنهايى كه هنوز كار نمى‌كنند. سپيده، مربّى‌اشان است. او به كودكان، ٥، ٦ ساله آموزش مى‌دهد: «ياد دادن رعايت بهداشت فردى به اين كودكان سخت است. مجبوريم با شعر و بازى، اين مسائل را به آنها آموزش دهيم. مشكل اينجاست كه بيشتر آنها خانواده‌هايى دارند كه اصلًا اين مسائل را رعايت نمى‌كنند.

كودكان كار لب خط، با همه اينها، باز هم خوشحالند. جانورانى كه روى سرشان رژه مى‌روند، ذرّه‌اى از شادى‌اشان كم نكرده. آنها مى‌دانند چه بيمارى‌هايى دارند.

در اين محلّه از همان اوّل، بهداشت، محلّى از اعراب نداشته. شريفى اينها را مى‌گويد: خانواده اين كودكان از چادرنشينى، صحراگردى و خشت‌نشينى كم‌كم به شهرها آمده‌اند، نام خانوادگى خيلى از آنها هم، غربتى، چادرنشين و صحراگرد است. به همين علّت، رعايت مسائل بهداشتى، خيلى برايشان مهم نيست. خانه بهداشت، كمى آن طرف‌تر از محلّه لب خط است؛ امّا هيچ كارى براى آنها نكرده. اين مددكار از آنها گلايه دارد: نه شهردارى منطقه ١٥ و نه حتّى خانه بهداشت صفّارى، به اين محلّه رسيدگى نمى‌كنند، هرچه شناسايى شده‌اند، كار جمعيت امام على (ع) بوده. مجبورند به خاطر شيوع بالاى عفونت دستگاه تناسلى در ميان دخترها، آموزش‌هاى جداگانه‌اى به آنها بدهند. آنها مشكلات بهداشتى زياد دارند. پسرها كمتر شپش دارند. موهايشان كوتاه است. كوتاه كوتاه، تقريبا كچلند. دختران به سختى راضى به اين كار مى‌شوند. آن هم در فرهنگ غربتى‌ها كه مو برايشان مهم است و دخترانشان از ٤، ٥ سالگى موهايشان رنگ مى‌شود؛ مثل مادرانشان. شريفى از كارى كه دوشنبه هفته گذشته در «خانه علم لب خط» براى اين كودكان انجام دادند، صحبت مى‌كند: هفته پيش اينجا، روز بهداشت داشتيم. ١٢، ١٣ كودك خانه علم را كه شپش داشتند، حمّام برديم و از شامپوى ضدّشپش برايشان استفاده كرديم. اينجا